Of een septische put verplicht is, is een louter gemeentelijke kwestie. De meeste gemeenten verplichten je nog steeds om een septische put te plaatsen, maar hier bestaan een aantal uitzonderingen op. Of het al dan niet in jouw gemeente verplicht is, kan je navragen op de dienst stedenbouw van je gemeente. Deze gegevens kan je terugvinden door op de website www.kadaster.be je postcode of gemeente in te geven.
Volgens Rob Wijckmans die al dertig jaar in het vak zit, is het sowieso aangeraden om een septische put te plaatsen. Als je geen septische put plaatst, gaat al het afvalwater van jouw huis, zowel dat van de WC als dat van de keuken, de badkamer en eventueel de goten, naar een sifonput of verzamelput en vandaar naar de riolering. Deze put wordt op de rooilijn geplaatst, op de scheiding van jouw riolering en die van de straat. Volgens Rob Wijckmans krijg je met dat systeem vroeg of laat een verstopping en om dat tegen te gaan wordt er een septische put geplaatst.
In de septische put komt enkel het afvalwater van het toilet terecht. In deze put gaan de vaste bestanddelen bovendrijven en een korst vormen. Door invloed van bacteriën wordt de korstlaag verteerd en omgezet in vloeibare bestanddelen. Het kan gebeuren dat de bacteriën "niet kunnen volgen" en dan moet de septische put leeggepompt worden. Vlarem II schrijft trouwens voor dat de septische put jaarlijks geledigd moet worden.
De septische put heeft een overloop die 5 cm lager ligt dan de inloop. Als er geen riolering is, staat de overloop best in verbinding met een verzinkput of sterfput, een put met gaten die het water de kans geeft om door te dringen in de grond. De overloop van die put komt uit in de gracht. Als er wel riolering ligt, komt de overloop van de septische put rechtstreeks terecht in de riolering.
Septische putten heb je in diverse formaten en materialen. Volgens de wet is een put met een inhoud van 2000 liter, oftewel een nuttige inhoud van 1.500 liter verplicht. Dat volstaat voor 5 personen. De kleinere en dus goedkopere putten bestemd voor kleinere gezinnen zijn strikt wettelijk genomen dus niet toegelaten.