Erkende versus geregistreerde aannemer (Beantwoord op 30-05-2001)

Voor een antwoord op je vraag gingen we te rade bij Joeri Van Meenen van de VCB (vragenpanel). Hij stelt dat een aannemer alleen een erkenning nodig heeft als hij werken wil uitvoeren voor de overheid. Voor overheidsopdrachten vanaf 2 miljoen frank, excl. BTW (voor ondercategorieën, zoals bijv. schrijnwerk, verfwerk, sanitaire installaties, centrale verwarming, enz.) of 3 miljoen frank, exclusief BTW (voor categorieën, zoals bijv. algemene aanneming van bouwwerken, van wegenbouwkundige werken, van burgerlijke bouwkunde, enz.) moet de aannemer die meedingt voor een overheidsopdracht van werken in het bezit zijn van een erkenning op het moment dat hij de werken gegund krijgt.

De erkenningreglementering werd ingevoerd om opdrachten voor de overheid slechts te laten uitvoeren door technisch bekwame aannemers die over voldoende financiële draagkracht beschikken. Om een erkenning te verkrijgen moet het bedrijf voldoen aan bepaalde voorwaarden op het gebied van aantal arbeiders en kaderpersoneelsleden, referenties van reeds uitgevoerde werken, eigen vermogen, omzet, enz. en moet het ook geregistreerd zijn.

Bevoegde instantie:

Ministerie van Verkeer en Infrastructuur, Directie Erkenning der Aannemers, Résidence Palace, blok A - 1e verdieping, Wetstraat 155, 1040 Brussel, tel.: 02/287.31.12, fax: 02/287.31.17, website: http://www.vici.fgov.be

De formaliteit van de registratie als aannemer is wettelijk ook enkel verplicht in het geval van overheidsopdrachten. In België kadert de registratie van de aannemer in de strijd tegen malafide praktijken van koppelbazen. Wanneer een aannemer geregistreerd is betekent dit dat hij in orde is met zijn bijdragen aan de sociale zekerheid en de fiscus. Voor wat niet-geregistreerde aannemers betreft heeft de overheid geen zekerheid dat zij hun belastingen en sociale premies betalen.

Alhoewel de Belgische wetgeving geen verplichting oplegt om als aannemer geregistreerd te zijn, zal het in de praktijk moeilijk zijn om als aannemer actief te zijn op de Belgische markt zonder registratienummer.

Naast het gegeven dat een geregistreerd aannemer als meer betrouwbaar wordt beschouwd (registratie is het bewijs dat belastingen en sociale premies worden betaald), en dat werken met een geregistreerd aannemer in België als voorwaarde wordt gesteld voor particulieren om in de privé-bouw te kunnen genieten van bepaalde voordelen, is het ten stelligste aangeraden om als aannemer geregistreerd te zijn, daar men als het ware wordt “gestraft” bij ontbreken van een registratie.

Wie voor het uitvoeren van werken een beroep doet op een niet-geregistreerd aannemer (een aannemer die geen registratienummer heeft of wiens registratienummer is geschrapt), kan in bepaalde mate hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor een aantal fiscale en sociale schulden van deze aannemer, en moet een gedeelte van het factuurbedrag inhouden en doorstorten naar de Belgische fiscus en naar de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ). Voor particuliere bouwheren geldt deze aansprakelijkheid en doorstortingsplicht echter niet. Toch is het af te raden om met een niet-geregistreerde aannemer in zee te gaan, daar zijn niet-registratie een teken aan de wand kan zijn dat het om een malafide aannemer gaat.

Informatie over de registratie van aannemers is te verkrijgen bij de Provinciale registratiecommissies.

Procinciale registratiecommissies in het Vlaamse Gewest:

West-Vlaanderen, G. Vincke-Dujardinstraat 4, 8000 Brugge, tel.: 050/32.91.11

Oost-Vlaanderen, Savaanstraat 11 Bus 1, 9000 Gent, tel.: 09/266.21.33 - 09/266.21.36

Antwerpen, Tabaksvest 50, 2000 Antwerpen 1, tel.: 03/222.47.13

Vlaams Brabant, Louizalaan 245, 1050 Brussel, tel.: 02/641.02.69

Limburg, Voorstraat 43, 3500 Hasselt, tel.: 011/21.22.32

Daar waar je spreekt over "een soort verzekering die een geregistreerd aannemer zou hebben" doel je op het feit dat een erkend aannemer (erkend en geregistreerd zijn door elkaar gehaald) een zekerheid dient te stellen in het kader van de Wet Breyne, terwijl dat een niet-erkend aannemer in dit verband een veel zwaardere verplichting heeft.

Volgens de Wet Breyne dienen er borgstellingen te gebeuren (zie artikel 12 Wet Breyne en artikel 4 KB ter uitvoering van de Wet Breyne). Er wordt een onderscheid gemaakt naargelang de aannemer al dan niet erkend is. Indien een aannemer erkend is, dient hij een zekerheid te stellen en kan hij dat onder meer doen in de vorm van een borgtocht, waarvan het bedrag gelijk is aan 5% van de prijs van het gebouw.

Indien de aannemer niet erkend is, is de verplichting heel wat zwaarder. In dat geval moet hij een bewijs voorleggen waaruit blijkt dat een kredietinstelling zich als hoofdelijke borg van de bouwer ten opzichte van de opdrachtgever ertoe verbindt de sommen te betalen die nodig zijn voor de betaling van het gebouw.