Tips om kelder te metselen (Beantwoord op 18-06-2003)

Architect Jos Smeets ziet naast het toevoegingsproduct voor de mortel en de waterdichte bepleistering nog heel wat aandachtspunten.

Het is belangrijk om zetting van de kelder te vermijden. De dikke betonplaat is al een goede start. Bijkomend dient er ook sterk metselwerk gerealiseerd te worden, dat de (zijdelingse) druk goed kan opvangen. Sterk metselwerk kan bekomen worden door de betonblokken kops te metsen. Hoe meer koppen, des te sterker is het metselwerk. Bij een normale hoogte van kelder, 220 of 240 cm hoog, volstaat een dikte van 29 cm. Ik heb al ervaren dat bij metselwerk van twee blokken van 14 cm naast elkaar, de kelder kleine werkingsbarstjes verkreeg die de waterdichting in het gedrang bracht.

Het gebruik van volle betonblokken onder het grondwaterpeil verdient aanbeveling.

Een gevaarlijke plaats voor waterinsijpeling is de overgang tussen betonplaat en muur. Hierbij kan bij de start van het metselwerk de mortelvoeg ter hoogte van de betonplaat aan beide zijden van de blok 2 cm diep uitgekrabd worden. Later kan hier dan een expansieve voegmortel in geplaatst worden, type Waterplug van Thoro of Poltec 120 van Imperbel. Deze mortel zet uit bij verharding. Let op: dit gebeurt snel. Lees goed de gebruiksaanwijzing.

Een waterdichtingsmiddel toevoegen in de mortel is ook aan te raden. Een goede keuze hierin is belangrijk: bepaalde bekende producten, Compaktuna bvb., kennen het scheikundig proces verzeping en verliezen daarom in de tijd hun werking. Beter zijn producten op acrylaatbasis, Poltec 440 of Thoro acryl 60, Aquaplan, ... Zij zijn eerder gekend door hun betere verwerkbaarheid dan hun waterdichtingseffect.

De bepleistering van de kelder kan op diverse manieren opgevat worden :

Aan de binnenzijde: door een cementgebaseerd waterdichtingsmiddel, wit of grijs, bvb. Thoroseal, Poltec 110 of Starbond. Door de plaatsing aan de binnenzijde van de kelder doen we een beroep op de hechting van het product, maar bekomen we een inspecteerbaar geheel. Bij lekkage kunnen we een herstelling uitvoeren. De kelder kan dan ook slechts enkele blokken hoog gedicht worden, bvb. 120 cm hoog, wat productbesparend is. De binnenmuren metselen we, wat betreft de waterdichtingshoogte, 20 cm terug t.o.v. de buitenmuur, zodat we de waterdichting enkel hoeven te plaatsen aan de binnenzijde van de buitenmuur. We kunnen nadien geen rekken meer bevestigen in de buitenmuur.

De vernoemde producten worden geplaatst met een brede borstel in twee lagen en hierbij is een perfect resultaat van de eerste keer niet altijd haalbaar (blokken hebben poriën). Kleine lekken kunnen evenwel uitgeboord worden, gevuld met Waterplug en overstreken met Thoroseal.

Deze producten kunnen ook aan de buitenzijde geplaatst worden, maar zijn na aanvulling niet inspecteer- of herstelbaar en kunnen door de aanvulling van de kelder beschadigd worden (door aanwezigheid van stenen). De volledige hoogte van de kelder dient behandeld te worden.

Een applicatie aan de buitenzijde gebeurt beter met een 1- of 2-komponents afdichtingspasta, bvb. Dimaflexi van Emg of Deuxan-2K spateldicht van Resto. Deze producten worden aangebracht met een spaan in 1 of 2 lagen met eventueel een wapeningsnet in polyester, laagdikte 4 a 6 mm. Er hoeft geen cementering geplaatst te worden, enkel een primer tegen de betonblokken is aan te raden, bvb. 1 laag Dipex, een bitumenemulsie.

De 2-komponentenproducten zijn meestal elastisch en scheuroverbruggend.

Er kan overwogen worden om de keldermuur aan de buitenzijde te beschermen met een bescherm- en draineerplaat in HDPE, ook noppenmat genoemd, geplaatst met de noppen tegen de kelder. In een grondwatersituatie gebruiken we deze mat niet als draineerplaat, maar om een spouw te creëren tegen de keldermuur waartussen het grondwater, dat drukt, zich kan ontspannen. Dit vergt een extra investering van 6 euro per vierkante meter, excl. plaatsing. Bij plaatsing van een waterdichtingsmiddel aan de binnenzijde is het nuttig om dit tegen de buitencementering te plaatsen.

Een goed waterdichtingsproduct kost zonder plaatsing 15 euro per vierkante meter.

Bijkomende voorzieningen zoals drainering naast de funderingsplaat met een verzamelput waar kan gepompt worden, is naar mijn mening niet aan de orde: de buurt vaart er wel mee, het is een oneindige zaak, de pomp moet steeds werkzaam blijven, ...

Een goed uitgangspunt is: een waterdichte kelder tout court, zonder achterpoortjes (drainering). Er zijn diverse goede producten op de markt, die evenwel een perfecte plaatsing eisen. Er zijn firma's die bij aankoop van waterdichtingsproducten zelfbouwers bij staan bij de start van de behandeling.