Hoe erfdienstbaarheid achterhalen? (Beantwoord op 17-09-2003)

U dient doorgang te verlenen op een weg aan uw bouwgrond. Advocaat Ludo Christoffels maak twee hypothesen: “ofwel is het een erfdienstbaarheid van doorgang ofwel is het een recht van uitweg.

Een erfdienstbaarheid van doorgang of overgang

Het recht van doorgang of overgang is een conventionele erfdienstbaarheid en dient in de aankoopakte vermeld te staan.

Deze vindt men terug in de eigendomstitel van de verkoper of zijn rechtsvoorganger, ofwel in een afzonderlijke akte van vestiging van erfdienstbaarheid. Deze laatste is vermeld op de hypothecaire staat.

Conventionele erfdienstbaarheden worden letterlijk overgenomen in de nieuwe koopakte. Dus in principe dient deze erfdienstbaarheid in uw aankoopakte vermeld te zijn.

Vandaar raad ik u aan contact op te nemen met de notaris die uw aankoopakte verleden heeft. Deze notaris kan de voorgaande eigendomsakten onderzoeken en is tevens in het bezit van een hypothecaire staat. Als er nergens sprake is van een erfdienstbaarheid, dan bestaat er eigenlijk geen.

Conclusie:

- Controleer in de aankoopakte wat onder de rubriek ‘erfdienstbaarheden’ vermeld staat.

- Als het geen resultaat oplevert: raadpleeg de notaris die de verkoopakte verleden heeft en deze zal u ongetwijfeld kunnen verder helpen.

Een recht van uitweg

Volgens art. 682 § 1 van het Burgerlijk Wetboek kan de eigenaar wiens erf ingesloten ligt omdat hij geen of een onvoldoende toegang heeft tot de openbare weg en deze toegang niet kan inrichten zonder overdreven kosten of ongemakken, voor het normale gebruik van zijn eigendom naar de bestemming ervan, een uitweg vorderen over de erven van zijn naburen, tegen betaling van een vergoeding in verhouding tot de schade die hij mocht veroorzaken.

Het verschil met recht van doorgang is dat het betreffende erf ingesloten moet liggen. Tevens is het recht van uitweg gesteund op de wet. De modaliteiten ervan kunnen evenwel bij overeenkomst bepaald worden.

Het recht van uitweg is een wettelijke erfdienstbaarheid. Eigenaardig, maar in ons land moet de verkoper het bestaan van deze wettelijke erfdienstbaarheden strikt gezien niet meedelen aan de koper, en heeft hij daaromtrent geen vrijwaringsplicht. De koper wordt geacht ze zelf op te zoeken en te kennen.

Hieromtrent kan ik u aanraden om met de verkoper contact op te nemen. Hij zal hierover alleszins wel iets weten wat u kan verder helpen. Zeker over de modaliteiten zal hij u uitleg kunnen geven. Alles hangt ervan af voor wat de doorgang dient (voetgangers, auto’s?).”