Christophe Marreceau van het Passiefhuis Platform maakte even enkele berekeningen voor je: “Om het isolerend effect van een bepaald materiaal te kennen, vertrek je best van de lambda-waarde van dat isolatiemateriaal. Deze geeft aan hoeveel warmte er door het materiaal gaat per meter, per graad Kelvin verschil tussen de ene en andere kant. "
"Anderzijds is het uiteraard ook van belang de gekozen dikte van het isolatiemateriaal te verrekenen (Een dikte van 20 cm isoleert beter dan eentje van 5 cm)."
"Deel nu de dikte (in meter uitgedrukt) door de lambda-waarde en je bekomt de R-waarde, die aangeeft wat de warmteweerstand is van het materiaal bij de opgegeven dikte. Hoe groter deze R-waarde, des te beter zal het materiaal isoleren."
"Daarmee kan je je jouw vraag dus al beantwoorden: Jouw voorbeeld: 5 cm XPS (geëxtrudeerde polystyreen): Dikte: 0,05 m Lambda-waarde XPS: 0,030 W/mK De R-waarde is dan: 0,05 m / 0,030 W/mK = 1,67 m2K/W Het voorbeeld van je verkoper: 3 cm PUR (polyurethaan) Dikte: 0,03 m Lambda-waarde PUR: 0,020 W/mK De R-waarde: 0,03 m / 0,020 W/mK = 1,5 m2K/W Resultaat: De twee voorstellen komen dicht in mekaars buurt, maar de gebruikte lambda-waarden zijn algemene waarden voor de genoemde materialen en kunnen voor beide specifieke producten lichtjes afwijken. Ik raad je dus aan de berekening nog eens over te doen met de exacte lambda-waarden, zoals ze op de verpakking van het product dienen vermeld te staan."
"Nu we toch aan het rekenen zijn, kunnen we misschien nog een stapje verder gaan en berekenen wat de warmtegeleiding door een bouwdeel bedraagt voor een bepaalde keuze van wandopbouw. Laat ons daarbij van binnen naar buiten werken voor een concrete muur als voorbeeld, en laat die muur dan als volgt samengesteld zijn: 1 cm binnenpleister (lambda = 0,5 W/mK) 10 cm silicaatsteen (lambda = 0,93 W/mK) 5 cm minerale wol isolatie (lambda = 0,04 W/mK) 8 cm gevelsteen (lambda = 1,5 W/mK)."
"We berekenen eerst de R-waarde van het bouwdeel (de wand): R(wand) = overgangsweerstand binnen + (dikte A / lambda A) + (dikte B / lambda B) + ... + overgangsweerstand buiten."
"In deze formule zie je de R-waarde berekening terugkomen van de afzonderlijke materialen, zoals we die daarnet al berekend hadden. Verder verschijnen nu ook de zgn. overgangsweerstanden. Bij deze berekening voor een bouwdeel moet je immers ook de overgangsweerstand van de binnenlucht naar de wand betrekken, en dan ook nog eens de overgangsweerstand van de wand naar de buitenlucht (uitgedrukt in twee constanten). Die twee overgangen hebben immers ook hun effect op de warmtegeleiding."
"Die overgangsweerstanden zijn zoals gezegd coëfficiënten, die bovendien vast zijn: Overgangsweerstand binnen = 0,125 m2K/W (horizontale doorgangen en doorgang van beneden naar boven (bvb. door het plafond) Overgangsweerstand binnen = 0,167 m2K/W (voor overgang van boven naar beneden, bvb. door de vloer). Overgangsweerstand buiten = 0,043 m2K/W."
"Voor het gegeven voorbeeld wordt de formule dan het volgende (voor de leesbaarheid laat ik de eenheden even weg): R(wand) = 0,125 + 0,01/0,05 + 0,10/0,93 + 0,05/0,04 + 0,08/1,5 + 0,043 = 1,78 m2K/W. De warmteweerstand van het bouwdeel is dus 1,78 m2K/W. Da’s mooi, maar zegt misschien nog niet zoveel."
"Berekenen we nu echter het omgekeerde van de warmteweerstand dan krijgen we de warmtegeleiding doorheen diezelfde wand. Deze zgn. U-waarde is gelijk aan 1/R en bedraagt in ons voorbeeld dus 1/1,78 m2K/W = 0,56 W/m2K. Zij geeft dan weer aan hoeveel warmte (in Watt uitgedrukt) er doorheen het bouwdeel gaat per vierkante meter (m2) oppervlakte van het bouwdeel en per graad Kelvin (of Celsius) verschil tussen binnen- en buitenzijde van het bouwdeel."
"Stel dat onze wand 4 meter breed bij 3 meter hoog is, en er buiten een temperatuur heerst van -8° C (de referentietemperatuur voor warmteverliesberekeningen in België) en binnen 20° C dan zal de besproken wand een warmtedoorgang kennen van: 12 m2 x (20° C – (-8° C)) x 0,56 W/m2K = 188 W (Watt)."
"Het zijn dergelijke berekeningen die voor een architect de basis vormen om de wettelijke verplichte warmteverliesberekening op te stellen. Zonder deze warmteverliesberekening is immers niet aangetoond dat het op te trekken gebouw voldoet aan de K-55 norm en krijgt de bouwheer geen bouwvergunning."
"Maar nu terug naar de oorspronkelijke vragen: Wat je bestelbon betreft, vrees ik dat je juridisch weinig kan aanvoeren om de koop ongeldig te doen verklaren. Kijk misschien de R-waarde eens na, en probeer de zaak in der minne te regelen. Wat kan het bezwaar van de verkoper zijn als hij ook het andere product verkoopt?"
"Bij het maken van je isolatiekeuze overweeg je wellicht ook of het niet de moeite loont om meer dan de gangbare dikte te plaatsen. In het geval van muurisolatie bvb. heeft het ondanks hardnekkige vooroordelen zeker zin om veel meer dan 4 à 6 cm isolatie te plaatsen. Meer (goed geplaatste) isolatie betekent immers later ook een lagere energiefactuur. Alle Belgische fabeltjes over ‘overisolatie’ en problemen veroorzaakt door ‘teveel isoleren’ ten spijt is het in zowat heel Europa gebruikelijk om veel meer te isoleren dan bij ons. Wist je dat er in een land als Duitsland zelfs enkele duizenden gebouwen staan die zo goed geïsoleerd zijn dat ze helemaal geen verwarmingsinstallatie meer hebben en een energiefactuur kunnen voorleggen die zowat 10 keer lager ligt dan het Belgische gebouwenbestand? Ook in België zijn daarvan nu de eerste exemplaren opgedoken."
