Wanneer heb ik een vergunning en een architect nodig?

Tegenwoordig denkt men - gelukkig maar - twee keer na eer men nog iets gaat (bij)bouwen. Wat dat betreft heeft de harde aanpak van bouwovertredingen zijn effect niet gemist. Voor kleine bouwwerken is het voor de consument niet altijd duidelijk of er al dan niet een vergunning nodig is en of hiervoor een architect moet ingeschakeld worden. Sinds 1 mei is er een nieuw decreet van kracht dat onder meer bepaalt voor welke werken een vergunning niet vereist is. Zoals het een wettelijke tekst betaamt is dit een vrij ingewikkelde materie. Geen nood, wij hebben het decreet hieronder samengevat en op een begrijpelijk en eenvoudige wijze geformuleerd.

Wanneer is een vergunning nodig?

In principe moet je een vergunning vragen voor alle bouwwerken. Bouwwerken mag je ruim interpreteren. Afbraakwerken, ondergrondse of verplaatsbare constructies horen daar ook bij. Verder is ook voor het ontbossen, voor het vellen van hoogstammige bomen, voor aanmerkelijke reliëfwijzigingen, voor bepaalde gebruikswijzigingen van de grond (vb. in een landbouwgebied een hoeve gebruiken als woning) en voor reclameconstructies.

Wanneer geen vergunning nodig?

In het nieuwe decreet wordt er een uitzondering gemaakt voor een aantal kleinere werken. Uiteraard mogen deze werken niet strijdig zijn met de geldende reglementeringen. Als je bijvoorbeeld een tuinhuis plaatst, moet je de afstand ten opzichte van de perceelsgrenzen bijvoorbeeld nog altijd respecteren. Voor veel van de hieronder vermelde werken geldt ook dat er geen vergunningsplichtige functiewijziging mee gepaard gaat, noch een wijziging van het aantal woongelegenheden. Vaak wordt ook vermeld dat de werken aan een vergund gebouw moeten gebeuren of in de directe omgeving ervan. Onder dit laatste verstaat men binnen straal van 30 meter van de uiterste grenzen van het woongebouw.

• Werfketen, kranen of andere tijdelijke accommodaties
• Sanitaire, elektrische, verwarmings- en isolatiewerken
• Binnenverbouwingen (indien geen constructieproblemen of wijziging van aantal woongelegenheden)
• publiciteitsinrichtingen of uithangborden (maximum één niet-verlicht of niet-lichtgevend uithangbord of een bord "te koop" of "te huur"(max. 1 m²)
• dakvlakvensters of fotovoltaïsche zonnepanelen (voor hellende daken: maximum van 20% van de oppervlakte van het dakvlak) (voorwaarde geldt niet voor platte daken)
• verhardingen, tuinpaden en terrassen (terrassen: niet in voortuinstrook, minimum 1 meter van achterste en zijdelingse perceelsgrenzen en niet groter dan 50 m²)
• Ondergrondse constructies (vb. regenwaterput, septische put,…) (enkel voor huishoudelijk gebruik, minimum 1 meter van de zijdelingse en achterste perceelsgrenzen)
• afbraak van vrijstaande constructies (indien geen historische of esthetische waarde en niet groter dan 100 m²)
• Lichte afsluitingen
• bestaande uit hout, kunststof of draad- afsluitingen met een maximumhoogte van 2 meter, die bestaan uit betonnen of metalen palen en draad of draadgaas, uit één betonplaat met een maximumhoogte van 40 centimeter en draad
• voortuinmuurtjes in metselwerk (maximale hoogte van 50 centimeter)
• smeedijzeren poorten, geplaatst tussen twee gemetselde kolommen met een maximale hoogte van 2 meter.
• houten tuinhuisje, houten dierenhok, houten duiventil (maximum 1, gebouwd tegen bestaande vergunde muur, ofwel op ten minste 1 meter van de perceelsgrenzen; maximale oppervlakte: 6 vierkante meter; niet in de voortuin; kroonlijsthoogte: maximum 2,50 meter; maximale nokhoogte: 3 meter)
• Volière of serre (zelfde voorwaarde als tuinhuisje, maar maximale oppervlakte van 10 m²
• siervijvers met aanhorigheden (max. oppervlakte: 30 m²)
• Rotstuintjes, pergola's
• tuinmuurtjes (niet afsluitingsmuren, maximumhoogte 1,2 meter)
• barbecues, speeltoestellen, tuinornamenten, brievenbussen
• bijenstallen of bijenkorven (niet in woongebied)
• het vellen van bepaalde bomen (geen deel van een bos, gelegen in een woongebied of industriegebied, niet op de grens met openbaar domein, binnen straal van 15 meter rond vergunde woning)
• Gebruik van grond voor opslag van allerhande materialen (huishoudelijk afval, brandhout, snoeihout, afvalcontainers, vuilnisbakken, composthopen, composteringsvaten) (max. 10 kubieke meter, niet zichtbaar vanaf de openbare weg)
• woonwagen, kampeerwagen of tent
• het slopen of verwijderen van hierboven vernoemde zaken
• Instandshouding- en onderhoudswerken (vb. vervangen van ramen, pleisterwerk, herstellen van kapotte verhardingen; niet: vervangen van dakgebintes of dragende dakbalken of vervangen of het heropbouwen van buitenmuren)

Wanneer eenvoudige dossiersamenstelling?

Als de bouwwerken hierboven niet vermeld werden, heb je dus in principe een bouwvergunning nodig. Voor normale bouwwerken is een uitgebreid dossier nodig dat de architect voor jou samenstelt. Voor een aantal kleine bouwwerken volstaat een eenvoudige dossiersamenstelling bestaande uit een ingevuld aanvraagformulier en de nodige plannen. Op de technische dienst van de gemeente kunnen ze je vertellen wat er precies nodig is.

Voor volgende werken volstaat een eenvoudige dossiersamenstelling:

• verbouwingen binnen een gebouw (indien geen wijziging van gebruik, geen wijziging van het aantal woongelegenheden en geen wijziging van architectonisch karakter)
• Werken aan buitenvlakken van een gebouw (vb. aanbrengen, wijzigen, dichtmaken van raam- en deuropeningen, aanbrengen van gevelsteen, dakvlakvensters of dakuitbouwen over maximum 1/10 van de dakoppervlakte. Zelfde voorwaarden als hierboven)
• Kleine bijgebouwtjes (dierenhok, tuinhuisje, bergplaats, garage, carport, serre, veranda, overdekt terras; max. 21 m?, max. kroonlijsthoogte van 2,5 meter en nokhoogte van 3 meter. Ga zeker na of er wel een vergunning nodig is voor deze werken, zie hierboven.
• Voor aanhorigheden bij een woning (antenne van max. 4 meter boven dak, verhardingen, tennisvelden, zwembad van max. 150 m²)
• Afsluitingen (in baksteen of niet in betonplaten of betonblokken, max. hoogte: 2,6 meter).

Wanneer een architect inschakelen?

In principe moet u voor elk bouwwerk waarvoor een vergunning vereist is een beroep doen op een architect. Voor kleine werken of voor werken die weinig met bouwen te maken hebben (vb. het vellen van bomen of het aanleggen van een tennisterrein) hoeft dat niet. Je mag ervan uitgaan dat voor de werken waarvoor een eenvoudige dossiersamenstelling volstaat, er ook geen medewerking vereist is van een architect.

In geval van verbouwingswerken of werken aan de gevels waarbij de stabiliteit, het architectonisch karakter of de vormelijke kwaliteiten van het gebouw wijzigen is wel degelijk een architect vereist. Dat is ook het geval voor alle verbouwingswerken die met een volume-uitbreiding gepaard gaan.

Deze tekst kon je ook lezen in Het Belang van Limburg van zaterdag 27 mei