“Het Brusselse voorkooprecht is het slechtste idee ooit”

Woon je in Brussel en wordt het pand dat je huurt verkocht? Dan sta je als eerste in de rij. In Brussel geldt sinds begin dit jaar het voorkooprecht. “Dat is de slechtste maatregel ooit,” aldus de vastgoedsector. Die trekt nu naar het Grondwettelijk Hof voor een nietigverklaring. 

Huurder krijgt voorrang bij verkoop

Huur je een pand in Brussel en wordt dat pand verkocht? Dan geniet je sinds 1 januari 2024 van een voorkooprecht. Dat houdt in dat je als huurder 30 dagen de tijd hebt om de woning of het appartement waar je woont, te kopen. Wordt de woning onder de vraagprijs of met betere voorwaarden aan een andere koper aangeboden, dan krijg je als huurder opnieuw voorkooprecht. Je hebt dan zeven dagen de tijd om het pand al dan niet te kopen. Deze voorrangsregel is enkel van toepassing op niet-gemeubelde panden, die voor een lange termijn worden verhuurd. De huurder moet er ook gedomicilieerd zijn. Toch valt deze maatregel niet in goede aarde.

Slechtste idee in jaren

Toen Brussels staatssecretaris voor Wonen, Nawal Ben Hamou (PS) eind 2022 dit voorstel op tafel legde, botste het al op heel wat weerstand. Voornamelijk van de vastgoedsector. De sector vond (en vindt) het voorkooprecht een van de slechtste ideeën in jaren, zowel voor kopers als voor huurders. De Federatie van Franstalige Vastgoedmakelaars (Federia) en de Confederatie voor Immoberoepen Vlaanderen (CIB) trekken nu naar het Grondwettelijk Hof. Ze hebben een beroep tot nietigverklaring ingediend en willen dat het voorkooprecht vernietigd wordt.

Ingewikkeld verkoopproces

"De maatregel maakt het verkoopproces nodeloos ingewikkelder," vindt Charlotte De Thaye, algemeen directeur van Federia. "Hij zorgt voor een onevenredige inmenging in het recht op privé-eigendom en is niet geschikt om de effectiviteit van het recht op huisvesting te verbeteren. Bovendien houdt de te respecteren termijn geen rekening met de realiteit. Helaas zijn we bij de invoering van het voorkooprecht niet gehoord. De hervorming is tegen de sector, zonder rekening te houden met onze expertise," concludeert De Thaye.

Maatregel creëert stadsvlucht

Het CIB, die de Vlaamse vastgoedsector vertegenwoordigt, stelt dat de maatregel inderdaad de verkoopperiode verlengt en dat is nefast voor de dynamiek op de vastgoedmarkt. Daarnaast verkleint het voorkooprecht de markt voor wie eigenaar wil worden van een Brussels pand. Potentiële kopers gaan daardoor uitwijken, omdat hun koopkansen in de stad slinken. Zo stimuleer je stadsvlucht, terwijl de Brusselse regering die net wil afremmen. 

Volgens Kristophe Thijs, directeur Communicatie CIB vonden in 2022 en 2023 meer dan 10.000 Vlamingen een stek in de hoofdstad. “Bij de Walen bereikten we de grens van meer dan 8.500, ook duidelijk meer dan de jaren daarvoor. Toch blijft het totale saldo voor het Brussels gewest negatief. In 2023 trokken 18.225 inwoners weg uit Brussel. In 2011 was dat bijvoorbeeld ‘slechts’ 13.858. De nieuwe extra instroom slaagt er dus niet in om de trend van stadsvlucht volledig te keren.” De afschaffing van het voorkooprecht kan daar misschien verandering in brengen.