Is een omkeerdak geschikt voor je plat dak? Ontdek de voordelen en aandachtspunten

Je kan een plat dak op verschillende manieren isoleren. Naast een warm dak, kan een omkeerdak - ook wel omgekeerd dak genoemd - een optie zijn. In welke gevallen is deze opbouw interessant? En wat zijn de voor- en nadelen ervan? Ontdek de aandachtspunten en veelgemaakte fouten bij een omkeerdak. 

Wat is een omkeerdak?

Een plat dak kan volgens drie verschillende principes opgebouwd zijn: als een warm, omgekeerd of koud dak. Bij een omkeerdak komt de isolatie boven op de dakafdichting. Daarbovenop wordt een ballastlaag van grind of tegels gelegd, zodat de isolatielaag op zijn plaats blijft liggen. 

Waarom kiezen voor een omkeerdak?

Dit type van isoleren wordt gebruikt voor daken waarop je kan lopen, zoals dakterrassen, balkons en intensieve groendaken. Het is ook een interessant alternatief bij een dakrenovatie. Als de dakafdichting nog in goede staat is, hoef je die niet te verwijderen en kan je het plat dak langs buiten isoleren, mits de dakstructuur dit toelaat. 

Opbouw omgekeerd dak

De opbouw van een omkeerdak ziet er als volgt uit:

• Dakvloer: bestaat uit betonnen welfsels, breedplaatvloeren, houten planken of platen … onder een hellingshoek van minstens twee procent of met een afschotlaag. Dit garandeert een goede afwatering en vermijdt plasvorming.
• Dakbeschot: vormt de ondergrond of vlakke basis waarop de dakafdichting wordt aangebracht.
• Dakafdichting: zorgt voor de waterdichtheid van het dak. Roofing, EPDM of pvc kan dienstdoen als dakafdichting.
• Isolatie: plaats je boven op de dakafdichting.
• Ballastlaag: kan uit grind of tegels bestaan en zorgt ervoor dat de isolatie op zijn plaats blijft liggen.

Voor- en nadelen

Een omgekeerd dak heeft zowel voor- als nadelen. We lijsten ze op in deze tabel. 

Prijs omkeerdak 

De prijs van een plat dak wordt door verschillende factoren bepaald, zoals het type dak (warm, koud of omgekeerd), de dakafdichting, het gebruikte isolatiemateriaal, de oppervlakte, … Een omkeerdak is doorgaans iets goedkoper dan een warm dak, omdat je geen nieuwe dakafdichting hoeft te plaatsen. Isolatieplaten en een eventuele ballastlaag volstaan. De prijs bedraagt gemiddeld 45 tot 50 euro/m² exclusief btw, terwijl een warm dak gemiddeld 70 tot 90 euro/m² kost. Al kan de prijs van dakwerker tot dakwerker verschillen. Vraag daarom altijd meerdere offertes aan om prijzen te vergelijken. 

Premies

Zowel in Vlaanderen, Wallonië als Brussel kan je een renovatiepremie aanvragen als je renovatie- of isolatiewerken aan je dak uitvoert. In Vlaanderen kan je Mijn VerbouwPremie aanvragen als je woning minstens 15 jaar oud is. In Brussel moet je woning minstens 10 jaar oud zijn om beroep te kunnen doen op de RENOLUTION-premies en in Wallonië minstens 15 jaar oud voor de Prime Habitation. 

Regelgeving: vergunning nodig?

Of je een vergunning nodig hebt om een plat dak te plaatsen, hangt af van de regio waar je woont. De regels verschillen voor Vlaanderen, Brussel en Wallonië. In principe geldt dat wie wil bouwen of renoveren een omgevingsvergunning moet aanvragen. Voor kleine onderhoudswerken hoef je doorgaans geen omgevingsvergunning aan te vragen. 

Informeer altijd bij je gemeente of je een vergunning nodig hebt voor de werken die je wil uitvoeren. Houd er ook rekening mee dat er bij renovaties of in beschermde dorpsgezichten bouwvoorschriften kunnen zijn qua vorm of kleur van de dakbedekking. 

Omkeerdak plaatsen: zelf of laten doen?

Ben je handig, heb je ervaring met dakwerken of moet je slechts een kleine oppervlakte leggen? Dan kan je overwegen om zelf een omkeerdak te plaatsen. Je kan de isolatieplaten rechtstreeks op je bestaande dakafdichting plaatsen. Die werkt als waterdichte laag, waardoor je geen bijkomend dampscherm hoeft te plaatsen. Door zelf aan de slag te gaan, bespaar je op arbeidskosten. 

Wil je zeker zijn van een correcte of snelle plaatsing? Dan schakel je beter een professionele vakman in. Die werkt sneller en biedt garantie op de geleverde werken. Contacteer altijd meerdere dakwerkers om services en prijzen te vergelijken. Vraag hier vrijblijvend offertes aan bij erkende dakwerkers in je buurt.

Verschillen tussen een omgekeerd, warm en koud dak 

Het verschil tussen een warm, koud en omgekeerd dak is de plaats van de isolatie ten opzichte van de dakafdichting. 

• Warm dak: de isolatie komt boven op de draagvloer en direct onder de dakafdichting. Dit is de meest voorkomende opbouw.
• Omgekeerd dak: de isolatie wordt los op de dakbedekking geplaatst en afgewerkt met een ballastlaag of een terrasvloer. Deze methode is geschikt voor dakterrassen en een goed alternatief bij renovaties, als je dakdichting nog in goede staat is.
• Koud dak: de isolatie zit aan de binnenzijde van de dakconstructie, onder de dakvloer. Deze opbouw wordt nog amper toegepast, vanwege de vele nadelen. 

Welke isolatie voor een omgekeerd dak?

Om een omgekeerd dak te isoleren, zijn harde kunststof isolatieplaten zoals geëxtrudeerd polystyreen (XPS) geschikt. Harde XPS-platen zijn vochtbestendig, hebben een hoge drukvastheid en zijn bestand tegen blootstelling aan weer en wind. Soms brengt men nog een waterdoorlatend filtervlies aan op de isolatie, zodat het regenwater goed kan wegvloeien. Tot slot wordt de isolatie afgewerkt met een ballastlaag. 

Opstandhoogte bij een omgekeerd dak

De hoogte van de randafwerking of de dakopstand bij een plat dak wordt ook wel de opstandhoogte genoemd. Bij een omgekeerd dak is het belangrijk dat die voldoende hoog is, zodat isolatiematerialen, grind of tegels niet over de rand van het dak kunnen wegwaaien. Kies je voor een ballastlaag van grind, dan bedraagt de ideale opstandhoogte zo’n 12 tot 15 cm. Bij tegels moet de dakrand minimaal 2 cm boven de tegels uitsteken. 

Aandachtspunten bij een omkeerdak 

Naast de opstandhoogte, zijn er bij een omkeerdak nog enkele aandachtspunten waarmee je rekening moet houden:

• Zorg voor een minimale dakhelling en een goede waterafvoer, zodat het regenwater goed weg kan lopen.
• Gebruik isolatiematerialen (zoals XPS) die goed bestand zijn tegen vocht.
• Voorzie een beschermlaag (zoals grind of tegels) die de isolatie tegen uv-stralen beschermen.
• Zorg dat je dak gemakkelijk toegankelijk is voor inspecties en onderhoud.

Veelgemaakte fouten 

Ga je zelf een omkeerdak plaatsen? Vermijd dan deze veelgemaakte fouten:

• Foute isolatiematerialen: gebruik geen isolatiematerialen die gevoelig zijn voor waterschade, maar materialen die bestand zijn tegen vocht.
• Onvoldoende ballast: zorg dat de grindlaag of tegels zwaar genoeg zijn, zodat de isolatie niet kan verschuiven bij wind of extreme weersomstandigheden.
• Slechte waterdichting: controleer altijd of je bestaande dakafdichting nog in goede staat is, vooraleer je hierop isolatieplaten plaatst.
• Slechte randafwerking: zorg dat je de isolatie tot in de hoeken aanbrengt, om koudebruggen te vermijden. 

Onderhoud omgekeerd dak 

Bij een plat dak is een regelmatige onderhoudsbeurt belangrijk. Inspecteer je dak minstens twee keer per jaar en repareer indien nodig. Verwijder ook vuil en mos om verstoppingen te voorkomen. Door de ballastlaag van grind of tegels is het bij een omkeerdak moeilijker om de kwaliteit van de dakafdichting te controleren. Let vooral op de staat van de ballastlaag. Die fixeert niet alleen de isolatie, maar beschermt ook de onderliggende dakbedekking tegen uv-stralen. Zorg dat het grind mooi en gelijkmatig over het dak verspreid ligt en vul aan waar nodig. 

FAQ: omkeerdak