Wateroverlast in je tuin voorkomen? Zo pak je het aan

Door de klimaatverandering worden regenbuien steeds intenser. Dat maakt niet alleen dat de straten vaker blank staan, ook je tuin komt meer dan eens onder water te staan. Als je het water een ontsnappingsroute biedt, stel je je tuin (en huis) veilig. Met deze ingrepen kan je wateroverlast in je tuin voorkomen.

Elke boom maakt een verschil

Een boom werkt als een paraplu. Toch min of meer. De eerste druppels houdt hij tegen. Daarna laat hij de regendruppels die op de kruin vallen vertraagd doorsijpelen. Eerst langzaam, vervolgens steeds sneller. Toch houdt hij flink wat water tegen. Het wordt ‘onderschept’ door de bladeren en takken. Gemiddeld 21% van de hoeveelheid neerslag blijft in de boom ‘hangen’. Achteraf verdampt het, beetje bij beetje. Een deel van het regenwater dat niet op de bladeren achterblijft (10% van de hoeveelheid neerslag) stroomt via takken en twijgen omlaag, langs de stam, waarna het dicht tegen de boomwortels de grond indringt. Onder een boom valt dus slechts 69% van de neerslag op de grond.

Tip: Zo kies en plant je de juiste boom voor je tuin.

Struiken en bodembedekkers

Hetzelfde gebeurt met struiken en bodembedekkers. Drupt het regenwater uit een boom in een plantenborder? Dan zal het verder vertragen en moet er dus ook weer minder neerslag de grond in. Zit er tussen de planten toch blote grond? Geen probleem. De grond moet wel los zijn. Daarom hark je hem best regelmatig. Of je laat het over aan de natuur en strooit mulch. Dat dun laagje schors, cacaodoppen, hennep- of vlasvezels of gemaaid gras zorgt ervoor dat de grond niet dichtslibt. Tegelijk fungeert mulch ook weer als rem. Het houdt water vast waarna het kan verdampen.

Overal een groendak

Dat een groendak bijdraagt aan een betere waterhuishouding is gekend. Het zorgt namelijk niet alleen voor extra groen, maar het buffert ook een aanzienlijke hoeveelheid water en laat het overtollige regenwater vertraagd wegvloeien. De resultaten verschillen naargelang het groendaksysteem. Hoe dikker en kwaliteitsvoller het substraat, hoe meer water het kan bufferen. Een extensief groendak met een gemiddelde substraatlaag van 5 tot 10 cm buffert jaarlijks ongeveer 40% van de neerslag. Een groendak met een substraatlaag van minstens 30 cm dik en met grotere planten houdt zelfs tot 90% van het water vast.

Lees ook: 3 tips voor een perfect groendak

Regenwater opvangen

Overtollig regenwater dat niet door een groendak kan worden gebufferd, maar ook regenwater dat op alle andere dakoppervlakken valt, vang je best op. Dat kan in een boven- of ondergrondse tank. Regenwater kan je prima hergebruiken voor heel wat huishoudelijke taken (het toilet spoelen, de wasmachine laten draaien…) en uiteraard ook voor de tuin.

Heel wat gemeenten verplichten de installatie van een regenwatertank bij nieuwbouw en grondige renovatie. Ook Vlaanderen en Brussel leggen hiervoor regels op. In Vlaanderen, bijvoorbeeld, bedraagt het volume van de regenwatertank minstens 5.000 liter. De regenwatertank moet voorzien zijn van een overloop, die het teveel aan water op een gecontroleerde manier laat afvoeren. Laat dat water echter niet onmiddellijk in de bodem verdwijnen. Het kan nog zijn nut bewijzen in de tuin.

Natte zones

Gebruik het bijvoorbeeld als voeding voor een moeraszoneof een buienborder. Een moeraszone vraagt een zogoed als permanente natte grond voor planten die graagveel vocht aan de wortels hebben. Een buienborderdaarentegen heeft voldoende aan af en toe een (grote)hoeveelheid water. De planten in zo’n buienborderskunnen zowel kortstondig onder water staan als langere groeiperiodes in drogere omstandigheden doorstaan.Staan er al genoeg planten in je tuin? Dan kan een lagergelegen stuk gazon als ‘overstromingszone’ dienen, ook wel ‘wadi’ genoemd. Het is wel niet de bedoeling dat het water in de wadi blijft staan. Het zou na enkele uren verdwenen moeten zijn.

Tegen de helling in

Helt je tuin af of zijn er plekken waar je vreest dat het water zich steeds zal ophopen? Vang het dan onderweg op. Dat kan je doen door je tuin op te delen in afwateringszones. Leg een opvangstrook aan in het laagste punt van elke zone. Dat kan een border zijn die net iets minder afhelt of waarin je een grindgoot integreert, of een echte afwateringsgoot. Combineer je die laatste met een kleine opstand, dan krijg je een optrede die je tuin direct ook visueel opdeelt. Leid het water dat je zo opvangt via een leiding naar een buienborder, wadi of tuinvijver of een aaneenschakeling van dat alles.

Ligt je woning op het laagste punt van de tuin? Laat de tuin dan niet rechtstreeks aansluiten op de achtergevel. Creëer een overgangszone en installeer ook hier een opvangstrook of goed functionerende drainage. Laat je hierin zeker adviseren door een architect.

Weg met het water

Hebben de planten genoeg water gekregen, en zijn waterplekken en plassen voldoende gevuld? Laat het dan nog overtollige water infiltreren. Ook hier bestaan in sommige gewesten en gemeenten verplichtingen over. Dat kan bijvoorbeeld met speciale infiltratiekratten. Kratten hebben het voordeel dat ze kant-en-klaar te koop zijn. Ze zijn stevig en kunnen een groot volume water opvangen. Bovendien kan je ze makkelijk aan elkaar koppelen om tot de gewenste capaciteit te komen.

Waterdoorlatende verhardingen

Terrassen, tuinpaden, opritten… zorgen er vaak voor dat je tuin nog meer water te slikken krijgt. Ze zijn immers vaak bekleed met harde materialen die het water tegenhouden. Er zijn echter heel wat ‘zachte’ alternatieven: materialen die het regenwater (deels) opvangen en langzaam laten infiltreren. Ontdek hier de mogelijkheden.

Groen op je terras

Een bestaand terras ga je natuurlijk niet zomaar openbreken. Wel kan je het in oppervlakte verkleinen. Zet er een of enkele vierkantemetertuintjes op, bouw een grotere plantenbak of schuif een reeks potten en bakken dicht tegen elkaar aan tot een mobiele tuin. Net als een groendak buffert al dat groen een groot deel van het regenwater dat anders gewoon op je terras terechtkomt.

Bovendien is je terras ineens een stuk gezelliger en kleurrijk aangekleed, en heb je een zomerlang groenten en eetbare bloemen binnen plukbereik. Planten in pot en bak hebben echter één nadeel. Tijdens droge periodes moet je ze water geven. Soms zelfs meerdere keren per week. Maar met al dat water dat je op andere plaatsen in de tuin stockeert, is dat kinderspel.

Bron: Ik ga Bouwen