Hoe je huis beschermen tegen klimaatschade door een hittegolf of overstroming?

De verzekeringsfederatie, Assuralia, lanceert de Klimaatschademonitor. Via deze tool kan je checken hoeveel klimaatschade er in je gemeente voorkomt sinds 2015. Hiermee hopen ze bouwers en verbouwers te inspireren om hun woning beter te beschermen tegen klimaatschade. Maar hoe wapen je je woning best tegen kurkdroge zomers, waterbommen en overstromingen? Griet Verbeeck, professor duurzaam bouwen aan de UHasselt, geeft enkele duidelijke tips.

Tip 1: isoleren blijft belangrijk bij klimaatveranderingen

Isoleren blijft belangrijk, ook al warmt de aarde op. “Hoe dikker je isolatie, hoe minder warmte er in de winter naar buiten gaat en hoe minder warmte er binnenkomt in de zomer”, legt Griet Verbeeck uit. “Houd in warme periodes je ramen overdag dicht zodat er geen warme lucht binnenkomt, want eens de warmte binnen zit, houdt de isolatie de warmte ook in huis.”

Tip 2: kies voor driedubbel glas

Je kan kiezen uit dubbele of driedubbele beglazing of hoogrendementsglas. “Met driedubbel glas voel je echt dat de warmte van buiten tegengehouden wordt. Dit in combinatie met een goede buitenzonwering. Gordijnen of screens, zeker aan de binnenkant, hebben veel minder effect.”

Tip 3: het belang van een goede buitenzonwering 

Heb je veel glas en geen of een weinig efficiënte zonwering, dan krijg je veel warmte binnen in de zomer die door de isolatie ook binnen blijft. “Een goede buitenzonwering is noodzakelijk om je huis niet te laten opwarmen”, zegt Griet Verbeeck. “Kijk daarom voor ieder raam, vooral die op het zuiden en westen uitgeven, hoe je ze kan afschermen van de zon. Hier zijn verschillende mogelijkheden voor: een mobiele buitenzonwering of een grote dakoversteek. Maar ook bomen of een pergola tegen de gevel die je laat begroeien met klimplanten kunnen een manier zijn: in de zomer houdt het groen de zon tegen en in de winter laat je de zon net binnen omdat er geen bladeren meer zijn. Belangrijk is dat de zonnestralen niet rechtstreeks binnenkomen in de zomer.”

Tip 4: houd je woning koel door slim te ventileren

Bij warm weer moet je ’s nachts volop profiteren van de dalende buitentemperatuur. Maak van die momenten gebruik om je woning extra te ventileren. “Kijk wat je dan op een veilige manier kan openzetten zodat je woning kan afkoelen en je ’s ochtends met een voldoende frisse woning start. Dit kan door natuurlijke ventilatie of door je mechanische ventilatie extra sterk te laten draaien”, zegt Griet Verbeeck. “Een thermostaat die de binnentemperatuur aangeeft, kan je helpen om te weten wanneer je best stopt met extra ventileren. Als de binnentemperatuur terug begint te stijgen, is dat het sein dat de lucht die van buiten komt, warmer is dan de binnenlucht en dat je beter niet meer extra ventileert.”

Moet je je ventilatiesysteem overdag dan uitschakelen? “Nee, je hebt altijd hygiënische ventilatie nodig om de vocht- en CO₂-productie af te voeren en de binnenlucht gezond te houden, maar je kan het in de zomer wel overdag op de minimumstand zetten. Zeker als je ’s nachts en ’s ochtends voldoende geventileerd hebt.”

Tip 5: gebruik thermische massa voor een frissere woning

In een stenen gebouw blijft het in de zomer langer fris. Denk maar aan de koelte wanneer je een kerk binnenwandelt. Maak daarom gebruik van je bouwschil om warmte en koelte te stockeren. “Het is een voordeel als je een woning hebt uit materialen met een thermische massa zoals baksteen of beton”, vindt Griet Verbeeck. “In deze massa wordt de koude die je ’s nachts binnenhaalt opgeslagen. Dergelijke materialen zorgen er ook voor dat je woning trager opwarmt. In dat opzicht lopen houtskeletwoningen die weinig massa hebben een groter risico op oververhitting, omdat ze weinig warmte kunnen opslaan. Hierdoor geraakt de lucht sneller opgewarmd.”

Tip 6: bouw niet eender waar

In de komende jaren krijgen we meer regenpieken. Controleer daarom of je in overstromingsgevoelig gebied gaat bouwen of wonen. “Overstromingsgevaar is afhankelijk van de omgeving waar je bouwt”, zegt Griet Verbeeck. “Laat daarom eerst een watertoets (een onderzoek naar schadelijke effecten op het watersysteem, red.) uitvoeren zodat je weet of de locatie geschikt is om te bouwen en dit geen problemen met zich meebrengt.”

Tip 7: investeer in een voldoende grote regenwaterput

Droge periodes leiden vaak tot waterbesparende maatregelen. “Het opvangen van regenwater is verplicht bij nieuwbouw en grondige renovaties. Voorzie een regenwaterput die voldoende groot is zodat je zoveel mogelijk regenwater kan opvangen. Zo kan je (bij droge periodes) het regenwater gebruiken om je planten water te geven, je wc door te spoelen of zelfs voor je wasmachine”, adviseert Griet Verbeeck.

Tip 8: gebruik waterdoorlatende materialen in je tuin

Bij intensieve regenbuien vallen er bakken water uit de lucht. “Om wateroverlast te vermijden moet je voldoende mogelijkheden hebben om het regenwater te laten infiltreren in de omgeving”, zegt Griet Verbeeck. “Hoe meer alles dicht beklinkerd is rondom je woning, hoe meer waterstromen je gaat krijgen die niet weggeraken. Als je voldoende onverhard oppervlak rond je woning voorziet, kan het regenwater meteen infiltreren en heb je ook minder overstromingskansen. Er zijn tegenwoordig massa’s waterdoorlatende materialen voor je terras of oprit die voldoende stevig zijn om op te lopen of zelfs je auto op te parkeren.”