Wat zijn de voor- en nadelen van bouwen met cellenbeton? (Beantwoord op 19-01-2004)

Een constructiewijze (traditioneel (snelbouw), cellenbeton, houtskelet, metaalbouw, …) kan best pas gekozen worden aan de hand van de knooppunten in de constructie en het ontwerp.

1. Levensduur

Ik vermoed dat cellenbeton even lang mee gaat als als baksteen, zolang het cellenbeton niet nat kan worden. Dus zorg voor een goedevochtkering onderaan, goede waterdichte bezetting of gevelsteen buiten,… Dit geldt ook bij traditioneel bouwen, maar cellenbeton is een beetje een spons. Van zodra er water bij kan wordt het resoluut opgezogen en daalt de isolatiewaarde zeer sterk.

2. Scheuren

Indien het een eenvoudig huis betreft (smalle ramen, …) zodat de balken ook in cellenbeton kunnen zitten én als de fundering stijf genoeg is, dan zouden er geen scheuren mogen optreden. Maar als je een ingewikkelde constructie maakt moeten de cellenbetonbalken verstevigd worden met beton en koudebrug-isolatie, en dan moet elk detail zeer goed bestudeerd worden. Scheuren kunnen vermeden worden als het concept goed bestudeerd wordt, maar dat geldt voor elke bouwwijze.

3. Prijs

De prijs hangt sterk af van de constructie. Voor doorlopend metselwerk (dus de constructieve balken en raamlintelen,… niet meegerekend):

• Cellenbeton 36,5 cm breed verlijmd: kost gemiddeld 70 tot 80 euro/m² (geeft aan isolatie: R-waarde 3,04 m²K/W)
• Een gelijke isolatiewaarde heb je met 14 cm snelbouw (thermoblokken, lambdawaarde 0,32) en 9 cm rotswolisolatie (rotswol, lambdawaarde 0,034) 14 cm snelbouw aan 37,5 tot 40 euro/m² en 10 cm rotswol aan 12,5 tot 15 euro/m² geeft een totaalprijs van 50 tot 55 euro/m² (geeft aan isolatie: R baksteen 0,438 + R isolatie 2,95 = R totaal 3,39 = al 10% beter dan de cellenbeton.

4. Isolatie

Wat ik niet in uw vraagstelling terugvindt: hoe is de isolatie ten opzichte van traditioneel bouwen, en welke dikte zou ik best nemen?

• ik raad om economische én ecologische redenen mijn cliënten aan een equivalent van minimum 15 cm rotswol in de muren te voorzien;
• met de maximum breedte, zijnde 36,5 cm cellenbeton, voldoe je aan een equivalent van 9 cm rotswol;
• extra centimeters spouwisolatie kost niet veel en kost nog minder als je ze zelf plaatst, maar het rendeert zeer snel.

Ter vergelijking, uit een offerte van een aannemer die ik net aan het nakijken ben: 75 mm rotswol = 10,36 euro; 30 mm rotswol = 7,12 euro. Voor een grote woning met 250 m² aan buitenmuurisolatie geeft dit een beperkte meerprijs van 810 euro… Cellenbeton is een zeer mooi product, maar mag je niet als 'enige en volwaardige isolatie' beschouwen, de huidige energieprijzen én de huidige milieuvervuiling maakt een betere isolatie noodzakelijk (en zal ook zeer vlug renderen). Ik stel dus voor indien je cellenbeton gebruikt toch in een bijkomende buitenisolatie te voorzien.

Wij legden de vraag ook voor aan Jan Fieuw van Xella (Ytong). Hij formuleerde een ons inziens eerlijk antwoord waarbij hij zich zeker niet bezondigt aan commerciële praatjes.

1. De levensduur van een cellenbetongebouw kan proefondervindelijk nog niet vastgesteld worden, vermits cellenbeton pas in 1955 op de markt gekomen is. Gezien de samenstelling van het product (kalk-zand-cement), betreft het hier om een stabiel product waardoor vrees voor de levensduur ervan ongegrond is.
2. Scheuren in de bouw zijn meestal niet te wijten aan het product zelf, maar vaak aan een slechte berekening en/of uitvoering van funderingen en opvang van lasten. Scheurvorming komt om deze redenen evenzeer voor bij traditionele materialen als bij cellenbeton. Het is wel zo dat scheuren bij cellenbeton meer opvallen, doordat lijmvoegen sterker zijn dan cellenbeton zelf. De scheur zal in dit geval door de blokken lopen,en niet in de voegen zoals bij klassiek metselwerk. Cellenbeton kan vlak na productie wel een grotere krimp vertonen. Dit probleem wordt enerzijds opgevangen door de productie niet onmiddellijk na de fabricatie op de markt te brengen (een wachttijd van minstens een week is voorzien), en anderzijds door murforwapening te voorzien in vooraf bepaalde voegen. Ytong heeft een studiedienst die gratis op basis van de plannen de plaats ervan bepaalt.
3. De aankoopprijs van cellenbetonblokken is zeker duurder dan de aankoop van klassieke materialen. Er kan echter bespaard worden op isolatiematerialen en het rendement van de uitvoering is hoger, zodat de prijs van uitgevoerde werken op hetzelfde niveau van klassiek metselwerk kan liggen. Hier speelt de ervaring en keuze van de aannemer een belangrijke rol.

Bouwen met cellenbeton? Vermijd dan zeker deze grootste fouten.