Van 1% registratierechten tot de taxshift: 7 hete hangijzers voor de volgende regering

20 september is de deadline voor de federale formatie. Of we tegen dan effectief een regering zullen hebben, valt af te wachten. De onderhandelingen, geleid door federaal formateur Bart De Wever, zijn nog niet afgerond. Welke bouwgerelateerde beslissingen onze federale en Vlaamse regering daadwerkelijk gaan nemen is dus koffiedik kijken. Maar we zetten toch even zeven hete hangijzers op een rijtje.

1. Versoepelen van de renovatieverplichting

Wie een energieslurpende woning koopt, moet die binnen de vijf jaar na aankoop renoveren tot minstens energielabel D. Dat houdt de huidige renovatieplicht concreet in. Maar de renovatieplicht ligt al enkele maanden onder vuur. Dat er iets zal veranderen, is zeer waarschijnlijk. Zo stelt de N-VA voor om de doelstelling van de renovatieplicht te beperken tot label D. Terwijl label D eigenlijk nog maar een tussenstap is. Vooruit vindt de verplichting om tegen 2040 label A te halen te streng en stelt voor label B te halen vanaf 2045. CD&V zou dan weer denken aan een verplichting om minstens drie van zes mogelijke ingrepen door te voeren, zoals het isoleren van dak, vloer en ramen, om te voldoen aan de renovatieplicht. Ook uit de bouwsector zelf komen er verschillende signalen. Zo wil Netwerk Architecten Vlaanderen (NAV) de termijn van de renovatieplicht verlengen. Embuild, de spreekbuis van de bouwsector, wil de renovatieverplichting omvormen tot een renovatiekorting en Bouwunie spreekt over de invoering van een renovatiemasterplan om binnen 10 à 15 jaar na aankoop label A te halen. 

2. Registratierechten voor eerste woning verlagen

Uittredend minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) gaf eerder al aan voorstander te zijn van het verlagen van de registratierechten. In Vlaanderen betaal je immers sinds 2022 voor de eerste en enige woning 3% registratierechten. Voordien was dat 6%. N-VA wil dat percentage verlagen naar 1%. Op zich goed nieuws voor eerste kopers, maar wat met de verhuurmarkt? Het aanbod aan huurwoningen moet de komende jaren toenemen. Als de registratierechten voor de aankoop van investeringspanden voor de verhuur ook niet aangepast wordt, zijn we dan niet nog verder van huis? 

3. Een uniform btw-tarief voor nieuwbouw en renovatie

Het btw-verschil tussen nieuwbouw en renovatie is ook voer voor discussie. Renoveer je, dan is de kans groot dat je maar 6% btw betaalt. Terwijl je buur, die een nieuwe woning bouwt, 21% btw moet betalen. Formateur De Wever zou pleiten voor een btw-tarief van 9%. Hij wil dus geen onderscheid meer maken tussen de btw voor renovatie- en nieuwbouwprojecten en stelt een uniform btw-tarief voor. Als dit voorstel het haalt, dan is dat zeker goed nieuws voor de nieuwbouwsector. Voor een renovatieproject zal je volgens dit voorstel 3% meer btw moeten betalen. Op een renovatieproject van 250.000 euro is dat toch al snel een nieuwe badkamer of een dak vol zonnepanelen (ter waarde van 7.500 euro). Hoe dit te rijmen valt met de renovatieverplichting, valt af te wachten.

4. Een hervorming van de energiefactuur

Om de taxshift wordt al een aantal jaren geroepen. Volgens Eneco is onze elektriciteitsfactuur drie tot vier keer zo duur als onze gasfactuur, in vergelijking met onze buurlanden. Gaat de volgende regering eindelijk de knoop doorhakken? Met de klimaatdoelstellingen in het achterhoofd en de elektrificatie is een taxshift, waarbij elektriciteit goedkoper wordt, een plausibele evolutie. De federale regulator voor energie (CREG) roept daarom op om de accijnzen op energie te hervormen. 

5. Invoeren van een basiscontract energie

De CREG legt nog een ander voorstel op tafel. Zij willen dat energie vergelijken gemakkelijker moet worden en ijveren voor de invoering van een basiscontract energie. Grote energieleveranciers (leveranciers met meer dan 200.000 klanten) moeten volgens de CREG een contract kunnen aanbieden enkel en alleen voor energie. Dat is zonder aanvullende diensten en zonder beperkingen, denk bijvoorbeeld aan leveranciers die enkel online contact aanbieden of geen papieren facturen verzenden.

6. Een verlenging van de btw-verlaging voor warmtepompen

Nog tot eind 2024 blijft het btw-tarief voor warmtepompen op 6% voor woningen jonger dan 10 jaar. Al gaan er stemmen op om deze verlaging te verlengen. Een warmtepomp bij nieuwbouw is bij wijze van spreken een no-brainer. Zeker als de taxshift doorgedrukt wordt. Maar ook recente woningen, die vaak goed geïsoleerd zijn, kunnen snel rendement halen uit een warmtepomp.

7. Huurprijs sociale woningen verhogen voor niet-werkenden

Bij een sociale woning hangt de huurprijs onder andere af van je inkomen. Huurders die werken betalen dus meestal een hogere huurprijs voor hetzelfde huis, dan huurders die niet werken. N-VA wil daar graag verandering in brengen. Uittredend minister van Wonen Diependaele stelt daarom voor om de huurprijs van wie kan werken maar het niet doet, op te trekken. “Er is een groep sociale huurders die gewoon niet kan werken. Die moeten we opvangen. Maar wie wel kan werken en dat niet doet, moet daartoe gestimuleerd worden.” In Vlaanderen zou het gaan om ongeveer 40.000 sociale huurders (1 op 4 huurders).