Alles over de taxshift: wat betekent het voor je energierekening?

De taxshift transformeert de energiemarkt door belastingen te verschuiven van elektriciteit naar fossiele brandstoffen. Maar wat houdt de taxshift in? Welke impact heeft hij op je energiefactuur? Welke taxshift kan de nieuwe Vlaamse regering nog doorvoeren?

Wat is de taxshift energie?

Een taxshift betekent een verschuiving van de belastingdruk. In het geval van energie verwijst dit naar het verschuiven van de belastingen op elektriciteit naar gas (en andere fossiele brandstoffen). Hierdoor zal elektriciteit minder belast worden en fossiele brandstoffen meer. Elektriciteit wordt daardoor goedkoper. 

Waarom is de taxshift nodig?

Tegen 2030 moet Europa minstens 55% minder broeikasgassen uitstoten dan veertig jaar geleden. Het is een belangrijke tussenstap om ervoor te zorgen dat we tegen 2050 klimaatneutraal zijn. Deze doelstelling is opgenomen in de Green Deal, een pakket beleidsinitiatieven dat de EU moet helpen bij de groene transitie. Willen we minder broeikasgassen uitstoten en de klimaatopwarming aanpakken, dan is het duurder maken van fossiele brandstoffen logisch. Momenteel is gas in België drie tot vier keer goedkoper dan elektriciteit. Daar wil de taxshift verandering in brengen. Goedkopere elektriciteit maakt duurzame verwarmingsmethoden, zoals de warmtepomp, aantrekkelijker.

Welke aanpassingen op je energiefactuur komen er zeker?

De elektriciteitsfactuur van een gemiddeld Vlaams gezin bestaat voor 16% uit accijnzen. Terwijl bij de gasfactuur de accijnzen 9% bedragen. De vorige federale regering heeft al beslist dat er een verschuiving van 50% zal plaatsvinden van de elektriciteitsfactuur naar de gasfactuur. De heffingen op elektriciteit zakken zo tot gemiddeld 8%, die op gas stijgen naar 17%. Deze verschuiving van de heffingen gebeurt niet meteen. Er komt een eerste aanpassing in juli 2028, een tweede in juli 2030 en een laatste in juli 2032.

Hoeveel betaal ik meer door het veranderen van de accijnzen?

Ik verwarm op gas

Verwarm je je woning met een centraal verwarmingssysteem op gas, dan zal je gasfactuur stijgen. 

Een rekenvoorbeeld

Volgens de meest recente cijfers van de VREG verbruikt een gemiddeld gezin 11.448 kWh aardgas per jaar. Dat komt neer op een jaarfactuur van 1.532 euro. Na de accijnsaanpassing stijgt de jaarfactuur naar 1.630 euro. Dat is een verschil van 98 euro.

Ik verwarm op elektriciteit

Een warmtepomp werkt op elektriciteit. Vergeleken met een gasketel of stookolieketel verbruikt een warmtepomp ongeveer 40% minder energie. Door de accijnsverlaging zal verwarmen op elektriciteit goedkoper worden.

Een rekenvoorbeeld

De gemiddelde stroomprijs van september 2024 bedraagt 0,32 euro/kWh. Het gemiddelde jaarverbruik hangt af van het type warmtepomp. Als voorbeeld nemen we de lucht-waterwarmtepomp met een gemiddeld verbruik van 2.700 kWh/jaar. Met de huidige heffingen op elektriciteit bedraagt de jaarfactuur 864 euro. Na de accijnsverlaging zakt je elektriciteitsfactuur naar 784 euro. Dat scheelt op jaarbasis 80 euro.

Welke taxshift kan de nieuwe Vlaamse regering doorvoeren?

Je energiefactuur bestaat uit diverse kosten, zoals de kosten voor openbaredienstverplichtingen (ODV’s). Dit zijn de kosten die je energieleverancier je aanrekent voor bijvoorbeeld de installatie van laadpalen voor elektrische auto’s, premies voor energiebesparing, de vergoeding voor groenestroomcertificaten, ...  Deze kosten zitten overal verspreid in je energiefactuur. 

Maar de ODV’s voor elektriciteit zijn hoger dan die voor gas: 17,81% voor elektriciteit en 2,31% voor gas (cijfers VREG 2019). Volgens de meest recente gegevens van de VREG komt dat neer op 168,69 euro ODV-kosten voor elektriciteit en 26,73 euro voor gas. De kosten zijn dus behoorlijk uit balans en dat zorgt ervoor dat elektriciteit momenteel kunstmatig benadeeld wordt ten opzichte van gas. Het is nog afwachten of en hoeveel de regering Diependaele hieraan zal sleutelen. Maar het aanpakken van de kosten, ten voordele van elektriciteit, zou opportuun zijn voor de geplande elektrificatie en de doelstellingen van 2050.