Een betaalbare renovatie zonder premies: hoe pak je dat slim aan?

Renoveren is duur en al zeker nu bepaalde renovatiepremies verdwijnen. Wil je bijvoorbeeld je dak isoleren, nieuwe beglazing plaatsen, een warmtepomp installeren, dan kan niet iedereen meer rekenen op overheidssteun. Hoe kan je dan nog betaalbaar renoveren? We vroegen het aan architect Kati Lamens.

Start met een masterplan

Als verbouwer is het belangrijk om je wensen en budget in evenwicht te houden. Een renovatiemasterplan, waarbij je de renovatiewerken en de facturen gaat spreiden in de tijd, helpt daarbij. Architect en NAV-bestuurslid Kati Lamens: “Zo’n masterplan start met een grondige audit van het pand: wat is de staat van het huis? Welke ingrepen zijn noodzakelijk of zelfs verplicht door de renovatieplicht? Bekijk dan je budget en je wensen: wat wil je bereiken en hoe past dat binnen je budget? Hou tenslotte rekening met de stedenbouwkundige regelgeving, de regels rond hemelwater en de technische haalbaarheid."

Splits je renovatie op

Eenmaal je totaalplaatje klopt, dan kan je de volgorde bepalen en weet je ook wanneer je welk budget moet vrijmaken. “Maar hou rekening met toekomstige ingrepen. Als je bijvoorbeeld een nieuw terras aanlegt, isoleer de fundering van je bestaande woning dan al voldoende. Zo voorkom je koudebruggen wanneer je later je gevel langs de buitenkant gaat isoleren. Dat zijn de zogenaamde lock-ins, werken die je goedbedoeld eerst liet uitvoeren, zonder aan toekomstige ingrepen te denken. Die kunnen je heel wat geld kosten en vermijd je best als budgetbewuste verbouwer.”

Doe bepaalde werken zelf

Laat je een masterplan opmaken, dan kan je ook bepalen welke werken je zelf doet en krijg je zicht op wanneer je ze moet doen. “Een masterplan is geen ontwerp, het is een overzicht van wat je op lange termijn wil. Wil je besparen, dan kan je in dat masterplan perfect zien waar en wanneer je zelf de handen uit de mouwen steekt. Werkuren wegen vaak financieel het meeste door bij een renovatie. Beslis je op voorhand om bijvoorbeeld je vloerverwarming zelf te leggen, dan bespaar je en faseer je je uitgaven.” 

Denk out of the box

Lamens merkt op dat heel wat verbouwers pas bij een architect aankloppen wanneer ze een vergunning nodig hebben. “Vaak hebben ze al een heel verbouwplan in hun hoofd. Maar een architect kijkt met een andere blik naar een woning. Veel verbouwers zien een pand en denken bijvoorbeeld direct aan uitbreiden of een totaalrenovatie. Maar door out of the box te denken en de bestaande ruimte te gaan reorganiseren bereik je veel meer. Je kan vaak een vergelijkbare woonbeleving creëren binnen het beschikbare woonoppervlak. Op die manier kan je geld besparen, want een, niet altijd noodzakelijke, aanbouw kan veel kosten, of kan je meer geld uitgeven aan de energetische optimalisatie."

Creatief met een kleiner budget

Voor verbouwers met een beperkt budget is creativiteit essentieel. Zelf doen en hergebruik van materialen kunnen een groot verschil maken. Denk bijvoorbeeld aan het recupereren van bestaande materialen, zoals oude balken of tegels. “Maar alleen als je deze materialen zelf kan demonteren, schoonmaken en aanpassen voor verwerking. Moet je een stielman inschakelen voor het voorbereidend werk, dan kom je vaak duurder uit dan als je zou kiezen voor nieuwe materialen. Dit loont dus alleen als je zelf handig bent of als je je kan omringen met handige Harry’s.”

Als opsmuk volstaat

Daarnaast kan een slimme inrichting veel kosten besparen. “Het is helemaal niet verkeerd om, als het gaat om de inrichting en afwerking, in eerste instantie aan creatieve opsmuk te doen. Maatwerkmeubilair kan later altijd nog. Het maakt dat je meer budget overhoudt om werken te doen die financieel het verschil maken.” Die likjes verf gaan je energiefactuur niet verlagen, maar die dakisolatie wel. “Een architect kan je door zijn kennis en creativiteit wel wegwijs maken en op de proppen komen met betaalbare alternatieven.”

Renovatiecoach of architect?

Een renovatiecoach kan je helpen met het vergelijken van renovatieleningen, het duiden op de energetische pijnpunten van je pand en - als je er nog recht op hebt - met het aanvragen van premies. Ze kunnen verbouwers wegwijs maken en administratief ondersteunen. “Ik vind het prima dat er renovatiecoaches zijn, want ze werken drempelverlagend. Maar het is belangrijk dat ze verbouwers op tijd doorverwijzen naar een architect. Een architect kan een helikoptervisie bieden. Hij of zij ziet het volledige potentieel van het pand, kijkt naar welke werken er nu en toekomstgericht nodig zijn en stemt ze op elkaar af, vergelijkt offertes en controleert de werken op een correcte uitvoering. Zo vermijd je fouten en kan je op lange termijn veel geld besparen”, besluit Lamens.