Hoe werkt een cv-kachel en hoeveel kan je ermee besparen?

Voor de verwarming van je woning heb je verschillende opties. Ben je een fan van hout? Dan is een cv-kachel misschien wel een goede keuze. In België verwarmt ongeveer 8% van de huishoudens hun woning op hout. En cv-kachels winnen, door de onzekere prijsevoluties van gas en elektriciteit, aan populariteit. Tegelijkertijd verstrengen de regels rond houtverbranding om het aandeel fijn stof te beperken. Maar hoe werkt zo’n cv-kachel? We vroegen het aan Daan De Glas van het Leuvense bedrijf DDG. 

Past een cv-kachel in elke woning?

Met een cv-kachel sla je twee vliegen in één klap: je geniet van een gezellig knisperend vuur in de leefruimte en verwarmt tegelijkertijd je volledige woning op biomassa, bijvoorbeeld met houtblokken of pellets. Daan De Glas: “Het is een nichemarkt, maar wel een fijne markt. Mensen die al een kachel of veel eigen hout hebben, of gewonnen zijn om te stoken met hout kiezen vaak voor een cv-kachel. Je kan nog altijd vlot hout aankopen voor ongeveer een derde van de huidige gasprijzen. Het systeem is zowel mogelijk in nieuwe als bestaande woningen, maar we maken daarin wel een onderscheid. Bij oudere woningen die verwarmen via radiatoren werken we zonder een buffervat. Bij goed geïsoleerde en nieuwbouwwoningen met vloerverwarming voorzien we wel een buffervat.”

Hoe werkt een cv-kachel? 

In de kachel zit een spiraal, dat is de warmtewisselaar, die aangesloten is op de waterleiding van de centrale verwarming. “Dat is een dunne buis van 30 à 40 meter lang die de warmte van de vlammen opneemt. Vanuit de kachel vertrekken twee leidingen: een met warm en een met koud water. Die leidingen gaan richting de cv-ruimte. In een bestaande woning sluiten we die leidingen direct aan op de cv-ketel. De radiatoren worden zo rechtstreeks verwarmd. Is het voldoende warm in huis, dan valt de cv-ketel stil. Het is daarom belangrijk dat het vermogen van de cv-kachel goed afgestemd is op het vermogen van de ketel. Dimensionering vooraf ter plaatse is dus noodzakelijk. Het voordeel is dat de warmte onmiddellijk geïnjecteerd wordt in de radiatoren, zonder een opslag vooraf in een (duur) buffervat”, weet De Glas

Bij een nieuwbouwwoning met vloerverwarming is een buffervat noodzakelijk. “Je cv-kachel verwarmt het water in het buffervat en houdt het warm. Het buffervat verdeelt de warmte naar je vloerverwarming. Voordeel bij nieuwbouw is dat er meestal een buffervat voorzien is voor de warmtepomp. Je cv-kachel en warmtepomp werken dan samen als een hybride systeem. Is het water in het buffervat warm genoeg, dan moet je warmtepomp niet aan het werk. En zo bespaar je weer.”

Hoeveel bespaar je met een cv-kachel?

“Stook je consequent, dan kan je de gas- of mazoutfactuur laten dalen met 50% tot 65%. Wie ‘s avonds stookt en het water van het buffervat, met een inhoud van 500 à 800 liter, goed verwarmt, kan de dag erna van de opgewekte warmte genieten.”

Wat zijn de voordelen van een cv-kachel?

Volgens De Glas is het grote voordeel dat je onafhankelijk van de schommelende gas- en elektriciteitsprijzen je woning kan verwarmen. “Die drang naar onafhankelijkheid is de laatste jaren alleen maar groter geworden. Alles wordt duurder, dus mensen zoeken naar een meerwaarde. Met het verdwijnen van de terugdraaiende teller is het vertrouwen weggeëbd in het beleid en visie van de overheid. En rond warmtepompen bestaan evenzeer twijfels, zeker als je zal moeten betalen om stroom op het net te zetten.” 

Zijn er nadelen aan een cv-kachel?

De aanschafprijs van een cv-kachel ligt hoger dan bijvoorbeeld de prijs van een gascondensatieketel. “En relatief weinig hoger dan de prijs van een gewone kachel, maar het rendement is wel drie keer zo groot." Daarnaast moet je wel actief bezig zijn met je cv-kachel: regelmatig stoken met het juiste hout en je kachel goed onderhouden. “Heb je niets met hout, dan is een cv-kachel waarschijnlijk niets voor jou.”

Wat is de prijs van een cv-kachel? 

Voor het toestel zelf betaal je zo’n 7.000 à 8.000 euro. Inclusief plaatsing komt de kostprijs neer op 9.000 à 10.000 euro. Wil je graag je sanitair water verwarmen via de cv-kachel of een buffervat plaatsen, dan reken je best op 15.000 euro en meer. “De plaatsingskosten sparen veel mensen uit door de cv-kachel zelf te plaatsen. Bij DDG is alles voorgemonteerd, we voorzien een handleiding en hebben een YouTube-kanaal met instructiefilmpjes. Uiteraard kan je je eigen loodgieter inschakelen, maar de opstart en de afregeling doen we zelf.”

Waarop moet je letten bij de aanschaf?

Een cv-kachel is altijd op maat gemaakt. Geen enkele woning is hetzelfde, dus ook geen enkele cv-kachel. “De dimensionering is belangrijk, daarom voorzien we altijd een huisbezoek of bestuderen we de nieuwbouwplannen. Hoeveel straling mag er vrijkomen via het ruitje? Is het een kleine ruimte, dan voorzien we beter een kleiner ruitje. Komt de kachel in een grote leefruimte, dan opteren we voor een breedbeeld designkachel. Maar de hoeveelheid warmte die naar het water moet gaan speelt eveneens een rol. Ongeveer een derde van de warmte komt vrij via het glas van je haard, terwijl twee derde naar de opwarming van het water gaat. Dat evenwicht moet goed zitten.”

Tips voor het onderhoud van een cv-kachel

• Je mag je cv-kachel zelf onderhouden. Veel mensen schakelen om de drie à vijf jaar een professional in, die reinigt alles goed en kijkt de warmtewisselaar en het ruitje na. Voor dit onderhoud betaal je rond de 200 euro.
• Tussendoor is het belangrijk dat je de spiraal bovenaan met een speciale borstel reinigt en dat je de assen verwijdert.
• Heb je een goed toegankelijke kelder, dan kan het interessant zijn om de assen via een buis naar de kelder af te voeren. De assen vallen daar dan in een zak. Dat kost maar een paar 100 euro.
• Staat je kachel tegen een garagemuur of berging, dan kan je een bijkomende achterdeur voorzien aan je kachel. Zo kan je in je garage of berging hout bijleggen in de kachel of er de aslade legen. Dat zorgt voor veel minder stof dan als je dit in de leefruimte zou doen.
• Veeg ook jaarlijks de schoorsteen.

Hoe milieuvriendelijk is een cv-kachel?

Ecodesign 2022 heeft huishoudens meer vertrouwen doen krijgen. Die Europese wet heeft als doel om de uitstoot van haarden en kachels te verminderen. En dat is een goede zaak, want zo produceren de huidige kachels tot 80% minder fijn stof. Tegelijkertijd is het rendement gestegen van rond de 70% naar 90% en worden de verbrandingstechnologieën beter. De wetgeving daagt fabrikanten dus uit.” 

Voorlopig ziet het er niet naar uit dat de regels nog zullen verstrengen. “Duitsland, Polen en de Scandinavische landen zijn houtstokers bij uitstek die Europees de kar trekken op het gebied van regelgeving. Wij als Belgen surfen daarop mee. Al moet de uitfasering van het oude kachelpark, kachels die dus niet voldoen aan de Ecodesign-norm, wel terug op de voorgrond komen. Die is door het coronavirus en de enorme stijgingen van de energieprijzen naar de achtergrond verdwenen en staat voorlopig niet op de radar van de nieuwe regering.”