De traditionele bouwmethode uitgelegd: opbouw, isolatie en technieken

Bouwen op de traditionele manier – met binnenblok, spouw en gevel – is nog altijd de populairste bouwmethode. Ze staat bekend om haar robuustheid, lange levensduur en grote architecturale vrijheid. Maar hoe verloopt traditioneel bouwen? Wij bundelen voor jou alle informatie: van isolatie tot energiezuinige technieken en architecturale mogelijkheden.

Wat is traditioneel bouwen?

De traditionele bouwtechniek is een bouwmethode waarbij een woning ter plaatse steen voor steen wordt opgebouwd. Hiervoor gebruikt men klassieke bouwmaterialen (bakstenen, beton, cement, staal, hout) en traditionele technieken (beton storten, metselen, dak timmeren).

Hoe wordt een traditionele woning gebouwd?

Een nieuwbouwwoning die op de traditionele manier gebouwd wordt, bestaat uit een binnenmuur, spouw en buitenmuur: 

• Binnenmuur: bestaat uit dragende bouwblokken uit keramiek, cellenbeton, kalkzandsteen of beton. Elk materiaal heeft zijn eigen specifieke eigenschappen (sterkte, isolerend vermogen, akoestisch dempend, ...). Tegen de buitenkant van deze muur komt de isolatielaag.
• Spouw: is een open ruimte tussen de binnenmuur met isolatie en de buitenmuur. De spouw verhindert dat vocht door de binnenmuur dringt. De luchtcirculatie zorgt ervoor dat de isolatie en gevel voldoende drogen (bijvoorbeeld bij regen). Het water dat in de spouw terechtkomt, wordt via een waterkerende folie weer naar buiten geleid.
• Buitenmuur: voor de gevel zijn er verschillende afwerkingsmogelijkheden. Naast een esthetische functie heeft de buitenmuur ook een praktisch nut: hij vormt een buffer tegen externe weersinvloeden, zoals regen en wind. Onderaan een traditionele bakstenen gevel zijn meestal open stootvoegen voorzien om het doorgedrongen water via de waterkerende folie af te voeren. Ook bovenaan de gevel zijn deze stootvoegen aanwezig.

Voor- en nadelen

Traditioneel bouwen heeft zowel voor- als nadelen ten opzichte van andere bouwmethodes. We lijsten ze voor je op in deze tabel. 

Waarom kiezen voor de traditionele bouwmethode?

De traditionele bouwmethode blijft een populaire keuze omdat ze een grote ontwerpvrijheid biedt om woningen volledig op maat te bouwen. Deze bouwmethode staat ook bekend om haar degelijke en duurzame constructie, met materialen die hun kwaliteit al bewezen hebben en jarenlang meegaan. Bovendien is de traditionele bouwtechniek goed gekend door zowel bouwfirma’s,  aannemers als architecten, wat zorgt voor een vlotte uitvoering en minder verrassingen tijdens het bouwen. 

Hoe een traditionele woning isoleren?

Om een traditionele nieuwbouwwoning te isoleren, wordt meestal gewerkt met harde isolatieplaten. Deze komen tegen de buitenkant van de binnenmuur. Andere isolatiematerialen zijn ook mogelijk, maar hou op voorhand rekening met de ruimte die je nodig hebt. Dikker isoleren betekent een bredere spouw.

Om bestaande woningen na te isoleren, heb je drie opties: je spouw na-isoleren door ze op te vullen met een isolerend materiaal op voorwaarde dat je spouw hiervoor geschikt is, of door je buitenmuur te isoleren langs de buiten- of de binnenzijde. Elke oplossing heeft zijn voor- en nadelen, afhankelijk van jouw specifieke situatie.

Energiezuinigheid

Een groot voordeel van traditioneel bouwen is de thermische inertie. Zwaardere constructie-elementen, zoals betonnen vloeren en massieve muren, slaan de warmte/koelte op en geven die geleidelijk weer af. In de winter blijft je woning hierdoor langer warm en in de zomer warmt ze minder snel op. In combinatie met voldoende isolatie en een luchtdichte afwerking kan een traditioneel gebouwde woning perfect voldoen aan de strenge EPB- en energienormen. 

Duurzaamheid

Traditionele bouwmaterialen, zoals beton, baksteen en cement, zijn sterk en hebben een zeer lange levensduur. Hierdoor gaan constructies vaak meerdere generaties mee. Bovendien zijn veel materialen recycleerbaar. Dat maakt van traditioneel bouwen een duurzame bouwmethode. 

Traditionele bouw in combinatie met moderne technieken

Traditioneel bouwen kan je perfect combineren met moderne technieken, zoals een verwarmingssysteem op lage temperatuur zoals vloerverwarming, een warmtepomp, een ventilatiesysteem D met warmterecuperatie, zonnepanelen en eventueel een thuisbatterij. Zo bouw je een energiezuinige woning die voldoet aan de hedendaagse energie- en comfortnormen. 

Prijs

De traditionele bouwmethode biedt een goed evenwicht tussen prijs en kwaliteit. De gemiddelde bouwkost ligt rond de 2.400 euro/m², inclusief btw. Omdat deze manier van bouwen al jarenlang de norm is, kan je architect je helpen om de prijs van materialen en werkuren correct in te schatten. Bovendien laat deze manier van bouwen je toe om budgetvriendelijke keuzes te maken op het vlak van bouwmaterialen en afwerkingen. Zo kan je kiezen voor een goedkopere gevelsteen of budgetvriendelijk buitenschrijnwerk. 

Bouwtijd

Een nadeel van traditioneel bouwen is de langere bouwtijd. Gemiddeld duurt het bouwen van een traditionele woning zo’n 12 tot 18 maanden. Dat komt doordat alle werken ter plaatse gebeuren, je afhankelijk bent van weersomstandigheden en je rekening moet houden met droogtijden. Om het bouwproces vlot te laten verlopen is het belangrijk dat alle aannemers zorgvuldig worden gepland, zodat de bouwfases elkaar goed opvolgen. Lees meer over de duurtijd van de verschillende posten.

Bouwstijl en architecturale mogelijkheden

Traditioneel bouwen biedt een grote architecturale vrijheid. Zowel klassieke en landelijke ontwerpen als moderne woningen zijn mogelijk. Naast de klassieke bakstenen gevel heb je vandaag een ruimte keuze aan gevelafwerkingen. Denk maar aan crepi, steenstrips, leien, sidings, houten gevelbekleding, aluminium, trespa, natuursteen, metaal, kunststof, gevelpanelen, … Daarnaast heb je heel wat soorten dakbedekkingen voor platte en hellende daken. Zo kan je de bouwstijl volledig afstemmen op je persoonlijke smaak en budget. 

Vergunningen en regelgeving bij traditioneel bouwen

Net zoals bij andere bouwmethodes moet je bij traditioneel bouwen een omgevingsvergunning aanvragen en rekening houden met de stedenbouwkundige voorschriften. Die bepalen hoe je mag bouwen: volume, bouwhoogte, afstand tot perceelsgrenzen, dakvorm, gevelmaterialen, kleuren, … Een architect zorgt ervoor dat je ontwerp voldoet aan de voorschriften en helpt je bij de vergunningsaanvraag. 

Traditioneel bouwen versus andere bouwmethodes

Naast traditioneel bouwen zijn er nog andere bouwmethodes mogelijk, zoals betonbouw, houtskeletbouw, CLT (cross laminated timber), staalbouw, stro- en kalkhennepbouw, modulair bouwen en prefab. We lijsten de verschillen voor je op. 

FAQ: traditionele bouwmethode