Spectaculair! Architect overbrugt sterk hoogteverschil tussen woning en hellende tuin

Deze oude woning in Luik heeft een bijzondere inplanting tegen een groene heuvel. De eigenaar wou de relatie tussen de woongedeeltes en de sterk hellende tuin optimaliseren. Architect Patrick Deboutez ging de uitdaging aan en neemt je mee in een dynamisch spel van trappen en loopbruggen.

De eigenaar van een al wat oudere driegevelwoning, gelegen in een groene zone op een boogscheut van de Luikse binnenstad, wilde met een verbouwing de relatie met de sterk hellende tuin optimaliseren. Op basis van die wens stelde Patrick Deboutez voor om een nieuwe aanbouw te plaatsen boven op de bestaande achterbouw, waar de keuken zich in bevindt.

Daarmee zou er een extra toegang tot de tuin komen, één verdieping hoger dan de oorspronkelijke en aansluitend bij de her in te richten leefruimtes. De aanbouw zelf, waarin een bureauruimte werd ondergebracht, is een dynamisch spel van trappen en loopbruggen. In de bestaande woning werden de plafondhoogtes verlaagd in de eetkamer en de zitruimte. Die zorgden voor een intiemer karakter en de ingreep liet in één moeite door toe om de nodige vloerisolatie te plaatsen.

Wat waren de kenmerken van de te verbouwen woning?

“Vooral de inplanting van de woning is erg bijzonder. Ze kijkt aan de ene kant uit over een spoorweg en leunt aan de andere tegen een groene heuvel. Het betreft een driegevelwoning met een wachtgevel aan één zijde. Ze is gelegen in een groene zone en biedt in de zitruimte aan de voorkant een vrij uitzicht over de stad Luik. Het huis vormt een samenhangend geheel met de andere woningen in de straat, waarmee ze uitgelijnd is. Ze is niet bereikbaar met de auto, maar deelt een doorgang en een gemeenschappelijk voetpad met de naburige huizen. Een buitentrap geeft toegang tot de woning.”

Met welke wensen kwam de bouwheer naar je toe?

“Hij had een duidelijk plan voor ogen waarin drie aspecten uitdrukkelijk naar voren kwamen. Om te beginnen wilde hij een meer uitgesproken communicatie tussen de eerste verdieping en de tuin, die behoorlijk steil naar achteren helt. Een tweede aandachtspunt waren de uitzichten naar buiten en op de onmiddellijke omgeving. Als laatste punt, maar daarom niet minder belangrijk, wilde hij de inval van natuurlijk licht in de leefruimtes verbeteren.”

Welke van die uitdagingen was de moeilijkste?

“Zonder twijfel was dat het tot stand brengen van een aangenamer contact tussen de leefruimtes en de tuin achteraan. De grootste hindernis die we daarbij dienden te overwinnen was het enorme hoogteverschil tussen beide. Anders gezegd, om een open relatie tussen het woongedeelte en de tuin te bereiken, moesten we niet enkel de hele volumetrie van de bestaande woning herdenken, maar ook nog eens de toegangen van en naar de verschillende niveaus.”

Met welke ingrepen hebben jullie die hindernis dan overwonnen?

“Uiteraard was het concept van de nieuwe aanbouw daarbij cruciaal. Daarin is een bepalende rol weggelegd voor de nieuwe trap, die in het verlengde ligt van de oorspronkelijke keldertrap en het nieuwe gedeelte verdeelt. Ook de nieuwe mezzanine was een belangrijke ingreep. Hij zorgt voor een verbinding tussen en een geleidelijke overgang naar de verschillende verdiepingen en de toegang naar de tuin.”

“Het groendak boven de mezzanine, met dakvlakvenster voor zenitaal daglicht, is een verlengstuk van de tuin. De glazen gevel aan de achterkant, met plooi- en schuiframen, doet ten slotte de grens tussen binnen en buiten vervagen. Met een knik in het groendak wonnen we nog extra raamoppervlakte.”

De keuze voor een houten afwerking lag wellicht voor de hand.

“Hout speelt inderdaad een logische hoofdrol in al onze ingrepen. De motivatie voor die keuze ligt uiteraard bij de integratie in de onmiddellijke omgeving. Het materiaal draagt bij tot de sobere en discrete uitstraling van de hedendaagse aanbouw. Maar er is ook nog een praktisch aspect. We wilden vooral met lichte materialen werken omdat de werf moeilijk toegankelijk is. Met enkel een doorgang en een voetpad en met de vele trappen in en aan het huis was dat een feit waar we terdege rekening mee moesten houden.”

De aanbouw brengt ook het nodige licht in huis.

“Alle openingen zijn strategisch geplaatst en gedimensioneerd. Ze verdelen het rijkelijk binnenvallende daglicht over de hele woning. De overvloedige toetreding van licht geeft mee vorm aan de ruimte. We hadden dan ook veel aandacht voor de keuze van de – vaak in de architectuur ingebouwde – positionering van het kunstlicht. Dat laat de bewoners ook ’s avonds toe om van de unieke sfeer te genieten.”