Klimaatneutraal wonen tegen 2050: een haalbare uitdaging?

Woningrenovaties zijn hoognodig in Vlaanderen. Als we de doelstellingen tegen 2050 willen halen, moeten er nog miljoenen woningen en appartementen grondig verbouwd of gesloopt en heropgebouwd worden.

Gebouwen zijn verantwoordelijk voor 36 procent van de totale CO₂-uitstoot in Europa. Om dit te verminderen, heeft Europa de ambitie om de uitstoot van CO₂ tegen 2030 te verlagen met 55 procent. Ook ons land staat voor een grote uitdaging. Een van de belangrijkste maatregelen om die doelstelling te halen, is het energie-efficiënter maken van onze woningen en appartementen. We zitten met een erg verouderd woningpark en halen onze energieproductie voornamelijk uit fossiele brandstoffen.

Energie-efficiënte woningen

Bovendien wil Europa tegen 2050 klimaatneutraal zijn. Dat wil zeggen dat alle woningen tegen dan minstens een A-label moeten halen. Als je weet dat de Vlaamse eengezinswoningen vandaag gemiddeld een E-label halen en appartementen gemiddeld een C-label, staan we ook hier voor een grote uitdaging. Om die labels op te krikken tot A moeten nog bijna alle woningen in ons land aangepakt worden. En moet er dus dringend veel meer en veel energiezuiniger worden gerenoveerd.

Dat kan onder andere door de renovatieverplichting, door in te zetten op wijkrenovaties, waarbij verouderde buurten in één keer aangepakt worden of door woningen met echt structurele gebreken te slopen en herop te bouwen. Voor bestaande woningen waarvan je de energieprestaties wel nog kan verbeteren, pak je de verbouwingswerken best in een logische volgorde aan.

Stap 1: warmteverlies vermijden

De snelste manier om je woning energiezuiniger te maken, is warmteverlies vermijden. Dat doe je door je woning goed te isoleren. Zo gaat er geen warmte meer verloren en dat zal je ook merken aan je energiefactuur. Ook isolerende beglazing en voldoende ventileren zijn belangrijk.

Stap 2: efficiënt verwarmen en koelen

Als je je woning goed hebt geïsoleerd, kan je kijken naar verwarming en koeling. Een oude ketel heeft een laag rendement, waardoor je meer moet verwarmen voor een comfortabele temperatuur in huis. Dat merk je ook aan je verbruik. Bekijk daarom eens hoe je dit op een efficiëntere manier kan aanpakken. Zo levert een condensatieketel je al heel wat besparing op.

Stap 3: van fossiel naar hernieuwbaar

Maar er zijn ook verwarmingstechnieken die gebruik maken van hernieuwbare energie. Zoals zonne- en windenergie. Aangezien dat de energiebronnen van de toekomst zijn, loont het zeker de moeite om daar nu al minstens de nodige voorzieningen voor te treffen. Zo kan je later makkelijk overschakelen.

Duwtje in de rug

Zowat de helft van de Vlaamse woningeigenaars beschikt over onvoldoende budget om zijn woning energetisch te renoveren. Om het aantal renovaties in ons land toch snel te verhogen, bieden de overheden, netbeheerders en gemeenten verschillende steunmaatregelen aan. Zo zijn er premies voor verschillende renovatiewerken, zoals isolatie, maar er is ook een EPC-labelpremie voor eigenaars die het label van hun woning na de renovatie hebben verbeterd. Bovendien kan je bij verschillende instanties terecht voor advies over je plannen. Zoals energiehuizen, renovatiecoaches, energieconsulenten of provinciale steunpunten.

Haalbare uitdaging?

“De haalbaarheid van een klimaatneutraal woningpark tegen 2050 hangt af van de mate waarin we in staat zijn de komende jaren het aantal klimaatneutrale woningen aanzienlijk te vergroten", zegt Charlotte van de Water, projectmanager klimaatneutraal bouwen bij Agoria. "Daar is niet één manier voor. We zullen goed moeten bekijken wanneer een totaalrenovatie nodig is en wanneer een deelrenovatie de betere oplossing biedt. De stappen en steunmaatregelen zullen eigenaars kunnen helpen om te identificeren wat de meest geschikte aanpak is.”