Krijgt Vlaming 25.000 euro, dan kiest 1 op 4 een warmtepomp

Kies je voor nieuwbouw of renoveer je liever? Wil je in de stad wonen of liever op het platteland? Livios deed recent een Woononderzoek bij meer dan 3.800 Vlamingen. Een van de vragen was: ‘Als je 25.000 euro mag besteden, welke investering doe je dan?’ Maar liefst 1 op 4 gaf aan dan een warmtepomp aan te schaffen. Zo staat de warmtepomp op de eerste plaats, en steekt hij o.a. aanleg van de tuin, een nieuwe keuken of badkamer voorbij. Verrassend of niet? We vroegen het aan Thijs Van den Brande, Environmental research specialist bij Daikin, Dirk Van Evercooren, Algemeen Directeur van ODE en Klaas Decanniere, warmtepompexpert bij ODE.

Warmtepomp geen exotische onbekende meer

Energiezuinigheid en betaalbaar wonen spelen een alsmaar grotere rol. Zeker aangezien ons huizenpark tegen 2050 energiezuinig moet zijn. Duurzame maatregelen, zoals zonnepanelen plaatsen, een warmtepomp of warmtepompboiler installeren zijn dan ook slimme keuzes. Uit ons Woononderzoek* blijkt dat die bewustwording er meer en meer is.

Wij vroegen aan meer dan 3.800 Vlamingen welke investering ze zouden doen als ze 25.000 euro zouden mogen besteden. Maar liefst 1 op 4 geeft aan een warmtepomp te willen aanschaffen. “Het doet ons plezier om te vernemen dat de warmtepomp niet langer een exotische onbekende is, maar top of mind is geworden”, vindt Dirk Van Evercooren (ODE Vlaanderen), de sectororganisatie voor duurzame energie. “Op enkele jaren tijd zien we een belangrijke omslag van een nicheproduct naar een mainstream manier om onze verwarmings- en koelingsbehoefte te verduurzamen.”

50% van de huishoudens is klaar

Dat merkt ook warmtepompproducent Daikin. “In ons Nationaal Verwarmingsonderzoek zagen we dat 1 op de 2 huishoudens klaar is voor de warmtepomp. Dit resultaat toont aan dat een groot deel daarvan ook versneld hun installatie wil verduurzamen en dat is een goed signaal. Al zijn er nog verschillen. Zo zijn er huishoudens die het budget hebben en de stap reeds zetten, zij die het budget hebben maar de kat nog uit de boom kijken en zij die het financieel moeilijk hebben. Op die laatste 2 groepen moeten we inzetten. Niet enkel door premies gerichter te maken, maar ook door hen beter te begeleiden”, zegt Thijs Van den Brande, Environmental research specialist bij Daikin.

Prijs warmtepomp te hoog?

De prijs van een warmtepomp ligt tussen 6.000 euro en 22.000 euro, afhankelijk van het type warmtepomp dat je plaatst. Of de warmtepomp te duur is, vindt Van Evercooren een lastige vraag. “De ene warmtepomp heeft een lagere investeringskost, maar een hogere gebruikskost en vice versa.” “Maar we zien wel in recente studies dat de waarde van een energiezuinige woning significant stijgt. De aanschaf van een warmtepomp is dus een investering die zich terugbetaalt op drie manieren: je verhoogt de waarde van de woning, je wint aan comfort én je bespaart op energie”, vult Van den Brande aan.

Taxshift

Daarnaast zitten we volgens Van Evercooren nog altijd in een context waarbij de prijsverhouding tussen fossiele brandstoffen en elektriciteit te groot is. “Zeker voor woningen die minder goed geïsoleerd zijn of woningen waarbij het afgiftesysteem niet aangepast is. We blijven ijveren voor een taxshift, zodat elektriciteit goedkoper wordt.” Van den Brande beaamt: “Wetgevend ligt er de komende jaren heel wat werk op de plank. 2024 wordt absoluut het jaar van de warmte."

Groepsaankopen drukken prijs warmtepomp  

ODE stelt wel voor om verder te kijken dan de individuele huishoudens en prefereert een systematische en collectieve aanpak. Klaas Decanniere, warmtepompexpert bij ODE: “Het is veel efficiënter om hele wijken over te laten schakelen op warmtepompen en om groepsaankopen te doen. Zo kan je de kostprijs drukken en maatschappelijk is dat veel interessanter. Door een wijk te bekijken als een geheel, met individuele warmtepompen of een collectief systeem op aquathermie of riothermie, optimaliseer je veel sneller. Warmtenetten kunnen daar ook een rol bij spelen. Het is de taak van de energiehuizen, de gemeenten en de partners om het grotere plaatje te bekijken.”

Gebrek aan budget én aan kennis

Bovendien spelen die energiehuizen niet enkel een belangrijke rol bij de gezamenlijke uitrol van de warmtepomp. Ze hebben tevens een belangrijke adviesfunctie. “We krijgen heel wat vragen van mensen die een warmtepomp willen, maar niet weten hoe ze dit moeten aanpakken”, weet Van Evercooren. “Het ontzorgen is een cruciaal element om iedereen mee te krijgen in de energietransitie. Daarvoor kijken we naar de energiehuizen en de installateurs. Zij moeten juist en neutraal advies verlenen, zodat je de juiste verwarmingskeuze kan maken voor jouw woning.”

“Klopt,” vult Van den Brande aan, “de prijs kan een obstakel zijn, maar het gebrek aan kennis ook. Daarom zetten we volop in op het verbeteren en uitbreiden van de kennis van onze installateurs. En we weten dat energiehuizen zich volop aan het versterken zijn om mensen gerichter te kunnen begeleiden. De energieleveranciers kunnen daarmee ook helpen. Maar zelf kan je ook heel wat informatie verzamelen, denk maar door het raadplegen van je woningpas of door je gebruik gericht op te volgen. Zelfs al heb je nu niet het budget voor een warmtepomp, zorg dan wel dat je woning voorbereid is. Werk desnoods gefaseerd, zodat je ondertussen verder kan sparen. En geeft je condensatieketel de geest, dan kies je nu al best bewust voor een duurzame oplossing. Vanaf 2028 moeten gezinnen mee betalen voor de CO₂ die ze uitstoten en in 2040 is het einde verhaal voor fossiele brandstoffen. En die data komen steeds dichterbij.”

Welke investering doe jij als je 25.000 euro mag besteden?

Op die vraag antwoordde 25,53% van de respondenten dat ze een warmtepomp zouden aanschaffen. Op plaats 2 staat het extra isoleren van de woning (17,4%), gevolgd door de tuin aanleggen (14,3%), de beglazing vervangen (12,7%) en een PV-installatie plaatsen (11,2%). 1 op 10 kiest voor een nieuwe badkamer (9,52%) en een nieuwe keuken (9,41%).

© Livios

© Livios

^{*Bouwsite Livios organiseerde van 18 oktober tot en met 15 november 2023 een online onderzoek om te polsen naar hoe tevreden lezers zijn over hun woning, welke woondromen ze koesteren, of ze inzicht hebben in energie en regelgeving en hoe ze denken over de betaalbaarheid van een bouw- of renovatieproject. Meer dan 3.800 Vlaamse respondenten namen deel.}