livios logo

Wettelijke plichten van elke bouwpartner

Je architect, je aannemer, maar ook jij hebben enkele wettelijke plichten. Die plichten garanderen dat de werken van begin tot einde goed verlopen.

1. Bouwheer

Als bouwheer heb je drie grote verantwoordelijkheden:

  • Het uitvoeren van de werken mogelijk maken en vergemakkelijken
  • Het werk in ontvangst nemen en aanvaarden
  • De afgesproken prijs voor de werken betalen

Onder deze drie kerntaken vallen nog heel wat andere plichten.

Zorgen voor vergunningen

Zo moet je op tijd zorgen voor de vergunningen voor het bouwwerk. Wordt je stedenbouwkundige vergunning uitgesteld of geweigerd, dan moet je duidelijk kunnen aantonen dat jij hier niets aan kan doen.

Planning en uitvoering garanderen

Verder is het de taak van de bouwheer om te garanderen dat de planning kan gerespecteerd worden en de werken kunnen starten. Het bouwterrein moet dus toegankelijk zijn en de uitvoeringsplannen tijdig beschikbaar. Die verantwoordelijkheid geldt gedurende de ganse uitvoeringstijd van de werken.

Veiligheid waarborgen

De bouwheer staat in voor de veiligheid en de coördinatie op de werf. Als er meerdere aannemers aan het werk zijn op je bouwterrein, dan moet je beroep doen op een veiligheidscoördinator. De coördinatie kan je ook overlaten aan de architect, maar dit behoort zeker niet tot zijn kerntaken. Maak de aannemers ook attent op eventuele kabels op het bouwterrein, zoals leidingen of buizen voor de telefoon, elektriciteit, gas of water.

Oplevering verlenen

Als de werken zijn uitgevoerd, kan je na het controleren en keuren ervan, de aannemer een oplevering verlenen. Uiteraard moeten de werken dan wel opleverbaar zijn. Lees hier meer over de Oplevering.

Controleplicht

Als bouwheer moet je sinds 1 januari 2009 nagaan of je aannemer fiscale of sociale schulden heeft, vooraleer je zijn facturen betaalt. Heeft de aannemer schulden, dan moet je 15 % van het bedrag van de factuur (zonder btw) inhouden en doorstorten aan de fiscus. Verlies deze controleplicht zeker niet uit het oog. In het artikel 'Koppel draait op voor RSZ-schulden schilder: 64.000 euro boete' lees je hoe het niet uitvoeren van de controleplicht je duur te staan kan komen.

Foto Livios
  

2. Architect

Ga je bouwen of ingrijpend renoveren, dan ben je wettelijk verplicht een beroep te doen op een architect voor het ontwerp, de controle op de uitvoering van de werken en voor bijstand bij de oplevering. Dit noemt men ook wel de ‘wettelijke opdracht’ van de architect. Over de precieze taken van de architect lees je hier meer.

De plichten en verantwoordelijkheden van de architect reiken veel verder dan zijn wettelijke opdracht.

Advies- en bijstandsplicht

De architect moet optreden als onafhankelijk adviseur van de bouwheer. Dat betekent dat hij je moet informeren over alle noodzakelijke en nuttige aspecten van het bouwproces om mogelijke technische, juridische en financiële problemen te vermijden. Deze verplichting is erg breed: de aannemer natrekken, een plaatsbeschrijving aanbevelen, de gemeenmaking van muren regelen, waken over het budget, …

Een architect die zijn plannen en dossier volgens de regels van de kunst opmaakt, doet bovendien een onderzoek naar de bouwplaats en trekt de technische en juridische mogelijkheden en beperkingen ervan na. Een onderzoek naar de geldende stedenbouwkundige voorschriften en eventuele andere plaatselijke voorwaarden hoort hier bij.

3. Aannemer

De aannemer staat in voor de uitvoering van de werken binnen een duidelijk afgesproken bouwtermijn en tegen een bepaalde prijs. De overeenkomst met de aannemer kan je zowel mondeling als schriftelijk afsluiten, maar een schriftelijke overeenkomst verdient de voorkeur. Zo heb je bij eventuele problemen tijdens of na de uitvoering duidelijke afspraken op papier staan.

Het aannemingscontract

Wettelijk gezien zijn er geen specifieke clausules die in het aannemingscontract moeten worden opgenomen. Het is aan te raden om zoveel mogelijk concrete afspraken vast te leggen. In het artikel 'Het aannemingscontract besproken' vind je meer info over het opstellen van een goed contract. Werk je met meerdere nevenaannemers? Sluit dan voor elke aannemer een contract af.

'Regels van de kunst'

De aannemer is verplicht om te werken volgens de afspraken uit het contract, de beschikbare plannen, het bestek en volgens de regels van de kunst. Dit laatste begrip houdt in dat hij de werken uitvoert zoals een andere zorgvuldige aannemer deze werken in dezelfde omstandigheden zou uitvoeren.

Verder vind je deze regels deels ook terug in technische aanbevelingen, vakliteratuur en documenten van wetenschappelijke onderzoekscentra zoals het Wetenschappelijk en Technisch Centrum van het Bouwbedrijf (WTCB).

Informatie- en adviesplicht

Ook de aannemer heeft ten opzichte van de bouwheer en de architect een informatieplicht. Als er in de plannen bijvoorbeeld hiaten zitten of als de architect een fout begaat, is het de taak van de aannemer om dit op te merken. Doet hij dit niet, dan loopt hij het risico om medeverantwoordelijk gesteld te worden.

Materialen goedkeuren

Het goedkeuren van materialen die op de werf geleverd worden behoort tot de verantwoordelijkheden van de aannemer.

 


  

Foto MijnEPB
  

4. Andere bouwpartners

Naast de architect en aannemer doe je tijdens een (ver)bouwproces ook nog een beroep op enkele andere bouwpartners. Denk maar aan leveranciers van bouwmaterialen, de veiligheidscoördinator, eventuele studie- of ingenieursbureaus, … Ook zij moeten enkele plichten nakomen.

Leveranciers en fabrikanten

Beide partijen moeten materialen leveren zonder gebreken. Voor gebrekkige materialen is in principe de fabrikant verantwoordelijk. Kan die niet achterhaald worden, dan komt de verantwoordelijkheid bij de leverancier te liggen. De wet op de aansprakelijkheid voor producten met gebreken geldt voor alle materialen en grondstoffen die gebruikt worden in de bouw. Ook als ze in een gebouw zitten verwerkt.

Onder een gebrekkig materiaal vallen materialen die op zichzelf gebreken vertonen, maar ook materialen die niet geschikt zijn voor de toepassing die jij of je aannemer ervoor in gedachten hadden bij de bestelling ervan en materialen die niet de veiligheid bieden die zou moeten.

Ingenieurs en studiebureaus

Moeten er stabiliteitsstudies of andere gespecialiseerde studies worden uitgevoerd, dan doe je beroep op een ingenieur of een studiebureau. Hiervoor bestaat geen specifieke wetgeving. Het komt er dus op aan om de taken die je door de ingenieur laat uitvoeren duidelijk te omschrijven in het contract.

Net zoals voor de architect en de aannemer geldt er een tienjarige aansprakelijkheid voor de ingenieur op voorwaarde dat je als bouwheer zelf een contract met deze partij hebt afgesloten. Je kan de ingenieur niet rechtstreeks aanspreken als hij is gecontracteerd door de architect of aannemer.

Ingenieurs en studiebureaus hebben eveneens een informatieplicht. Zij moeten dus tijdig jou of een andere opdrachtgever verwittigen als er bepaalde omstandigheden hun studie negatief beïnvloeden.

15 dingen die je moet weten over bouwregelgeving


https://www.livios.be/nl/bouwinformatie/woonwijzer/bouwen/bouwregelgeving/wettelijke-plichten-van-elke-bouwpartner/