Hoe kan je een BEN-woning verwarmen?

Heb je bouwplannen? Sinds 2021 moeten alle nieuwbouwwoningen in Vlaanderen aan de BEN-principes voldoen waarbij je een verplicht aandeel energie uit hernieuwbare bronnen haalt. Wij bekijken hoe je je huis en sanitair water kan verwarmen.

Verplicht gebruik van hernieuwbare energie

Sinds de introductie van de EPB-regelgeving zijn de energienormen steeds strenger geworden. Uiteindelijk leiden ze naar de “Nearly Zero Energy Building”-eisen. Die zijn sinds 2021 verplicht. In Vlaanderen moet aan zes voorwaarden worden voldaan. Zo moet elk nieuw gebouw jaarlijks minstens 15 kWh/m² hernieuwbare energie produceren. Je moet niet voldoen aan het verplichte minimumaandeel voor hernieuwbare energie als het E-peil van je woning 10% lager ligt dan wat wettelijk wordt voorgeschreven.

Er zijn verschillende opties, die je mag combineren:

• zonneboiler;
• fotovoltaïsche panelen;
• warmtepomp;
• thermodynamische boiler;
• biomassaketel;
• aansluiting op een net voor stadsverwarming of -koeling;
• participatie in een hernieuwbaar energieproject in je provincie.

Tip: lees hier meer over deze mogelijkheden.

Verwarming op lage temperatuur

Het verwarmingssysteem speelt een belangrijke rol in de berekening van het E-peil van je huis. Kies daarom voor een installatie op lage temperatuur. Je huis moet immers al goed geïsoleerd en luchtdicht zijn. Vloer- of wandverwarming of radiatoren op lage temperatuur zijn dan ook de beste optie.

Aanmaak sanitair warm water

Je moet je huis niet alleen kunnen verwarmen. Ook de aanmaak van sanitair warm water (SWW) is belangrijk. Je gebruikt namelijk niet minder SWW omdat je huis energiezuinig is. Je doucht evenveel en doet nog steeds de vaat. Daarenboven zijn hoge temperaturen (55 à 60 °C) in de boiler een must. Enkel zo loop je geen risico op legionella. Je kan de efficiëntie daarom alleen verbeteren als je de energieverliezen tijdens de opslag en distributie van SWW beperkt. Hou de buislengtes zo kort mogelijk en isoleer de buizen perfect. Rust de tappunten uit met een thermostatische mengkraan en kies voor een waterzuinige douche.

Zoek tot slot een geschikt verwarmingssysteem. Qua prijs-kwaliteitsverhouding ziet de top drie er als volgt uit: gascondensatieketels staan op één, gevolgd door warmtepompen met een hoog rendement. Systemen op biomassa, zoals pellets, sluiten de top drie af.

Hybride verwarming

Hybride systemen winnen aan populariteit. Je combineert in dat geval een lucht-waterwarmtepomp met een kleine gascondensatieketel. De warmtepomp volstaat om je huis te verwarmen, terwijl de gasketel het sanitair warm water hoog genoeg opstookt. Ook vangt de ketel pieken in de warmtevraag op, bijvoorbeeld op zeer koude dagen. Met deze combinatie voldoe je, in Vlaanderen, aan de verplichting om een minimum aan hernieuwbare energie te gebruiken. Koppel je een warmtepomp of een hybride ketel aan een fotovoltaïsche installatie? Dan kom je bovendien in de buurt van een volledig energieneutraal of zelfs energiepositief gebouw.

Besluit

Geef altijd voorrang aan de bouwschil. Het is moeilijk om later nog isolatie toe te voegen. Je verwarmingssysteem kan je daarentegen gemakkelijker vervangen. Kies sowieso voor een efficiënte, correct gedimensioneerde installatie. Onderhoud ze goed, maar pas ze aan van zodra er veel efficiëntere oplossingen op de markt zijn.