Warmtepomp en zonnepanelen combineren: verhoog je rendement met deze tips

Een warmtepomp en zonnepanelen worden vaak als de ideale combinatie beschouwd om duurzaam te verwarmen. Het is namelijk een eerste stap in de richting van een energieneutrale woning. Maar waarom is dat zo? En hoe haal je het meeste rendement uit je warmtepomp en zonnepanelen?

Waarom zonnepanelen en warmtepomp combineren?

Een warmtepomp haalt warmte uit zijn omgeving en geeft die af aan je woning. Daarnaast heeft een warmtepomp ook elektriciteit nodig om te werken. Hoeveel je warmtepomp precies verbruikt, hangt in de eerste plaats af van de soort warmtepomp die je hebt. Geothermische warmtepompen verbruiken minder stroom dan lucht-waterwarmtepompen, die op hun beurt weer minder verbruiken dan lucht-luchtwarmtepompen. Ook de grootte en isolatie van je woning, de warmtevraag en het type afgiftesysteem bepalen hoeveel je warmtepomp verbruikt.

Om je energiefactuur zo laag mogelijk te houden, kan je zelf elektriciteit opwekken met zonnepanelen. Zo produceer je zelf de stroom die nodig is om je warmtepomp te laten werken. Daarnaast kan je met zonnepanelen je eigen verbruik verhogen en ervoor zorgen dat fluctuerende energieprijzen minder impact hebben op je energiefactuur.

Hoe werkt het? Analoge versus digitale meter

Wie voor 2021 zonnepanelen installeerde, kon nog genieten van het principe van de terugdraaiende teller. De analoge teller loopt in dat geval vooruit als je stroom verbruikt. Zodra je zonnepanelen stroom opwekken, wordt die in het net geïnjecteerd en draait je teller terug.

Bij een digitale meter is de situatie anders: de zonne-energie die je opwekt, kan je zelf verbruiken. Verbruik je op dat moment geen stroom, dan wordt de energie in het net geïnjecteerd. Hiervoor krijg je een klein bedrag per kWh. Maar wanneer je elektriciteit verbruikt, wanneer je zonnepanelen niets opwekken, dan moet je stroom terugkopen van het net aan een hogere prijs.

Hoe haal je het meeste rendement uit je zonnepanelen en warmtepomp?

Om het meeste rendement uit je zonnepanelen en warmtepomp te halen, moet je dus je eigen verbruik maximaliseren op het moment dat de zon schijnt. Je kan je warmtepomp bijvoorbeeld zo programmeren dat die je woning of sanitair water overdag zal verwarmen op het moment dat je zelf veel elektriciteit opwekt. Een andere optie is om een buffervat aan te sluiten. Zo kan je de warmte die je warmtepomp produceert opslaan in dat buffervat om nadien te gebruiken voor de verwarming van je woning en/of sanitair warm water.

Ook de opstelling van je zonnepanelen speelt een rol: zonnepanelen op het zuiden leveren het hoogste rendement op. Maar soms is het interessanter om te kiezen voor een oost- en westopstelling. Dan produceer je vooral ‘s ochtends en ‘s avonds stroom. Dat zijn doorgaans de momenten waarop je thuis bent en je de stroom ook optimaal kan gebruiken.

Je kan je zonnepanelen en warmtepomp ook combineren met een thuisbatterij. Die slaat de stroom die je overdag niet gebruikt op om ‘s avonds of ‘s nachts te gebruiken, zodat je geen stroom van het net moet halen. Hou er wel rekening mee dat een thuisbatterij voornamelijk interessant is als je een digitale meter en veel zonnepanelen hebt en meer elektriciteit produceert dan verbruikt.

Hybride warmtepomp en zonnepanelen

In principe kan je elke type warmtepomp combineren met zonnepanelen. Dat is ook het geval bij een hybride warmtepomp: een combinatie van een lucht-luchtwarmtepomp en een verwarmingsketel. Het voordeel van een hybride warmtepomp is dat die op basis van de buitentemperatuur, het gewenste comfortniveau of de prijs van elke energiebron bepaalt of de warmtepomp of de ketel in werking treedt. De stroom die je opwekt met je zonnepanelen kan dus dienen voor het elektriciteitsverbruik van je warmtepomp of cv-ketel.

Warmtepomp en zonnepanelen: voor welke woningen geschikt?

Om een warmtepomp te kunnen plaatsen, moet je woning in de meeste gevallen goed geïsoleerd zijn. Omdat nieuwbouwwoningen goed geïsoleerd én energiezuinig zijn, is een warmtepomp hier een slimme keuze om je woning te verwarmen en van sanitair warm water te voorzien.

Ga je een woning ingrijpend renoveren en isoleren, dan kan een warmtepomp ook hier een goede keuze zijn. Als je je woning goed isoleert, zal je bestaande verwarmingsinstallatie vaak te krachtig zijn omdat de warmtebehoefte zal dalen. Dan is het aangewezen om een afgiftesysteem op lage temperatuur te voorzien zoals vloerverwarming. Een warmtepomp vormt dan een ideale combinatie om efficiënt te verwarmen.

In een bestaande woning is een warmtepomp niet altijd een goed idee. Vooral als je woning niet doorgedreven geïsoleerd is, zal een warmtepomp niet altijd voor de gewenste comforttemperatuur kunnen zorgen. Ook technisch is het niet altijd mogelijk dat een warmtepomp de plaats inneemt van je centraal verwarmingssysteem met cv-ketel en radiatoren, aangezien radiatoren niet altijd compatibel zijn met de lage temperatuur waarop een warmtepomp werkt.

Aandachtspunten

Zonnepanelen en een warmtepomp lijken in eerste instantie de ideale combinatie. Toch moet je ook met enkele zaken rekening houden:

• Prijs: Zowel zonnepanelen als een warmtepomp hebben een aanzienlijk prijskaartje.
• Isolatiegraad: Warmtepompen zijn niet voor elk type woning geschikt.
• Opstelling: Je dak moet geschikt zijn voor zonnepanelen.
• Vermogen: Het is belangrijk om het vermogen van je zonnepanelen zo goed mogelijk af te stemmen op je warmtepomp. Laat dit over aan een installateur.
• Rendement: Warmtepompen en zonnepanelen zijn minder efficiënt in de winter.
• Vergunning of melding: Vraag bij je gemeente na of je een vergunning nodig hebt of een meldingsplicht hebt om zonnepanelen of een warmtepomp te plaatsen. Vergeet ook niet om je zonnepaneelinstallatie aan te melden bij Fluvius.
• Premie: in sommige gevallen kan je een premie krijgen voor een warmtepomp. Op die manier verdien je je installatie sneller terug.

FAQ: vragen over warmtepompen en zonnepanelen