Is elektriciteit de weg vooruit? Of toch waterstof? Energiespecialist deelt zijn mening

Elektrisch verwarmen met warmtepompen, elektrisch rijden … Elektriciteit lijkt bij uitstek de manier om onze CO2-uitstoot te verminderen. Maar is het echt de weg vooruit? Of kiezen we toch beter voor waterstof? En halen we wel op tijd de Europese klimaatdoelstellingen? Energiespecialist Ronnie Belmans, onder meer medeoprichter van onderzoeksinstituut EnergyVille, deelt zijn ongezouten mening.

Het geloof in elektriciteit als (deel van de) oplossing voor het energievraagstuk is groot, ook bij Ronnie Belmans. “Alles kunnen we op stroom laten werken, vandaag én morgen, behalve het vliegverkeer en de scheepvaart op lange afstand.” Toch duiken er geregeld verhalen op over waterstof.

Is waterstof geen beter alternatief voor elektriciteit?

“Het korte antwoord? Neen. Stel nu dat je met een auto op waterstof zou rijden. Dan heb je eerst elektriciteit nodig om waterstof te maken, waarna de auto die terug omzet in elektrische energie. Per kilometer verbruik je dan driemaal zoveel stroom, als wanneer je meteen op stroom rijdt. Waterstof is puur verklede elektriciteit.”

Oké, maar wat als je daarvoor groene energie inzet? Wind en zon leveren direct elektriciteit, die je kan omzetten in waterstof. “Ja, maar ook dat is onnodig: je beschikt al over elektriciteit, waarom die dan eerst omzetten in waterstof?”

En wat met zogenaamde witte, natuurlijke waterstof die we meer en meer in de ondergrond vinden? “Als we bruikbare witte waterstof kunnen ontginnen, wat we vandaag nog niet zeker zijn, moeten we die gebruiken voor die zaken waarvoor je waterstof het best gebruikt. Bijvoorbeeld het aanmaken van groene kerosine voor vliegtuigen, of staal.”

Het echte probleem negeren

Daarbij komt dat we vandaag al over een uitgebreid distributienet voor elektriciteit beschikken, merkt Ronnie Belmans op. “Natuurlijk moeten we het elektriciteitsnet versterken, maar toch, het ligt er al. Als je daarentegen waterstof tot bij mensen thuis wilt brengen, moet je de gasdistributie aanpassen, met een hele nieuwe waterstofinfrastructuur. Bovendien is waterstof veel onveiliger dan aardgas. Als het elektrisch kan, en daar is iedereen van overtuigd, moet je voor elektrisch gaan.”

En toch lazen we in 2022 hoe het Brusselse gasnetbedrijf Sibelga waterstof wil inzetten om gebouwen te verwarmen. “Ja, omdat de kwaliteit van het elektriciteitsnet in Brussel een schande is. Door te focussen op waterstof probeert de overheid dat te verdoezelen, zodat ze haar werk niet moet doen. De Vlaamse netbeheerder Fluvius werkt wel aan zijn elektriciteitsnet.”

Meer geloof in warmtenetten en -pompen

Waar Ronnie Belmans wel in gelooft, naast groene elektriciteit, zijn warmtenetten en warmtepompen. “Met één eenheid elektriciteit kan je via waterstof slechts een halve eenheid warmte in de woning bekomen. Maar als je met die ene eenheid elektriciteit een warmtepomp aanstuurt, bekom je daarmee drie tot vijf eenheden warmte uit de lucht, de grond of een warmtenet. Of dus tien keer zoveel als met waterstof.”

“Het probleem is alleen: hoe krijgen we iedereen mee in de investeringen die we moeten doen? Daarvoor moet de overheid financiële steun verlenen aan wie die het meest nodig heeft. Zeker niet aan wie er vandaag al warmpjes in zit. Het stomste dat ik de laatste tijd heb gezien, zijn de subsidies voor elektrische auto’s. Daarmee help je alleen de rijken. En renoveer sociale woonwijken alsjeblieft met waterpompen, dat niet doen is dom.”

Halen we de deadlines?

Tegen 2030 moeten we het CO2-verbruik met 49% terugdringen, vergeleken met 1990. En tegen 2050 moet de bebouwde omgeving CO2-vrij zijn. Halen we dat? “Neen”, reageert Ronnie Belmans. “Dat is duidelijk. Maar we moeten zo goed mogelijk blijven voortdoen. Terwijl onze politici met alle winden meedraaien. Protesteer als politicus niet tegen wat Europa oplegt. Kijk hoe je dat kan waarmaken, zonder dat je iemand achterlaat, met doordachte maatregelen die elkaar niet opheffen. Het beste dat er kan gebeuren, is dat de regering de komende vijf jaar niets doet op energiegebied. Laat de technologie maar ontwikkelen, terwijl de politiek de zwakkeren helpt mee te evolueren.”