Renovatie appartement: verhoog de waarde en het comfort met deze tips

 De renovatie van een appartement kan je om verschillende redenen doen. Of het nu gaat om het verhogen van het comfort, het energie-efficiënter maken van je appartement of de waarde te doen stijgen, een renovatie kan meerdere voordelen hebben. Nieuwe appartementseigenaars zijn sowieso renovatieplichtig als het appartement een slecht EPC heeft. Ontdek de stappen voor succesvolle renovatie.

Waarom je appartement renoveren?

Ben je de nieuwe eigenaar van een appartement met een slecht EPC-label (lees: label E of F), dan geldt de renovatieplicht. Nieuwe eigenaars moeten sinds 2023 hun appartement verplicht renoveren tot een beter energielabel. Label D is nu de norm en renoveerders krijgen hiervoor zes jaar de tijd. Ben je niet renovatieplichtig, omdat je al langer de eigenaar bent of omdat het EPC van je appartement D is of hoger, dan kan je je appartement om diverse redenen renoveren.

• Verhogen van comfort
  Is je appartement gedateerd, dan is het misschien tijd voor een nieuwe keuken of badkamer. Een nieuwe vloer kan je comfort ook verhogen, net zoals een nieuw verwarmingssysteem of het updaten van je elektrische installatie.
• Verbeteren van de energie-efficiëntie
  Wat je investeert in het verbeteren van de energie-efficiëntie van je appartement, krijg je sowieso terug via je energiefactuur. Hoogrendementsglas bijvoorbeeld isoleert twee tot drie keer zo goed als dubbelglas, driedubbelglas doet het nog beter. Dat isoleert tot vijf keer beter dan dubbel glas. Maar je kan ook opteren om over te schakelen naar een warmtepomp of groene energie. Hou er wel rekening mee dat je hiervoor toestemming moet hebben van de VME.
• Ruimte optimaliseren
  Wie compacter woont, wil elke centimeter benutten. Door bijvoorbeeld een scheidingswand neer te halen, een hoogslaper te installeren of je keuken en leefruimte anders te positioneren, kan je al heel wat ruimte winnen.
• Verhogen van de waarde
  Een up-to-date appartement, verhoogt de waarde van het pand. Dat kan interessant zijn als je het wil verkopen (met winst) of wil verhuren (aan een hogere huurprijs dan voordien). Uit cijfers van Immoweb blijkt dat een appartement met label A gemiddeld 15,48% duurder is dan exact hetzelfde appartement met label D. Het aantal badkamers blijkt ook een impact te hebben. Is er ruimte voor een tweede badkamer of een ensuite badkamer, dan verhoogt dit de waarde met 12,4%. 

Hoe begin je aan de renovatie van een appartement?

Of je nu enkel de badkamer wil aanpakken of je appartement een totaalrenovatie wil geven, definieer je renovatieproject duidelijk vooraleer je begint. We geven je drie tips voor de renovatie van je appartement.

Tip 1: doe inspiratie op

Snuister in woonmagazines, maak een board aan op Pinterest, … Inspiratie kan je niet genoeg opdoen. Is het appartement eerder voor verhuur of verkoop, ga dan voor een toegankelijke en tijdloze stijl. Rustige, beige en greige interieurs doen het altijd goed. Je mag natuurlijk je eigen stijl de vrije loop laten gaan. Ben je verzot op design, doe dan zeker je ding want ook voor dit type appartementen heb je een specifieke doelgroep.

Tip 2: maak plannen

Klop aan bij een expert of maak zelf een ontwerp. Dat kan een simpele schets zijn, waarmee je zelf kan aankloppen bij bijvoorbeeld keukenbouwers en badkamerexperts, maar evengoed een 3D-ontwerp van een interieurdesigner. Alles start wel bij het ontwerp, in de volgende fase kan je de materialen gaan uitzoeken en offertes opvragen. Eenmaal je beslist hebt hoe je je appartement wil renoveren en met welke vakmannen je in zee gaat, dan kunnen de werken gepland worden en van start gaan. 

Tip 3: maak een kostenraming

Start met het bepalen van je budget: hoeveel wil/kan je besteden aan de renovatie? Hou daar rekening mee bij het maken van je ontwerp, je materiaalkeuzes, … Vergelijk offertes en kijk of je geen recht hebt op premies. 

Op welke premies heb je recht?

Wie renoveert kan recht hebben op premies van de Vlaamse overheid. Je kan de Mijn VerbouwPremie aanvragen voor zowel het renoveren van je eigen appartement (de privatieve delen) als de gemeenschappelijke delen. Maar informeer je ook bij je gemeente, je provincie of Fluvius voor bijkomende premies.

Premies 2025 voor de privatieve delen 

Onder de privatieve delen verstaan we een individueel appartement. Je kan deze premies aanvragen voor werken aan de individuele delen of installaties van je appartement. Deze renovatiepremies komen overeen met de premies voor eengezinswoningen. Hoewel het dak, de buitenmuren en de vloer eerder gemeenschappelijk zijn, kan het zijn dat deze voor jouw appartement privatief zijn als dat zo is opgenomen in de basisakte. Bij sommige premies kan je nog recht hebben op een bonuspremie. 

Premies 2025 voor de gemeenschappelijke delen 

Voor renovaties aan de gemeenschappelijke delen van het appartement kan de investeerder (VME of anders een eigenaar) premies aanvragen. De premie voor de verschillende soorten warmtepompen wordt verdubbeld als het appartement ligt in een gebied zonder aardgas.

Renovatielening

Wil je renoveren, dan kan je in aanmerking komen voor de Mijn VerbouwLening. Dit is een voordelige renovatielening van de Vlaamse overheid waarmee je tot 60.000 euro kan lenen. De rente voor deze lening is 1,5% en de afbetalingstermijn is maximaal 25 jaar. Kocht je een appartement met een slecht EPC-label voor eind 2024 en ben je van plan om dit te renoveren? Dan kan je een Renovatiekrediet met rentesubsidie krijgen. Andere opties zijn: een voorschot op je aanvullend pensioen of een nieuwe lening bij de bank. Heb je al een hypothecair krediet lopen, dan kan je ook opteren voor een wederopname, een herziening of een verlenging van de looptijd van je huidige hypothecair krediet.

Ondersteuning en advies

Wie wil verbouwen zit vast met vele vragen. Daarom kan je in Vlaanderen bij verschillende kanalen terecht voor advies. Zo kunnen zowel individuele appartementseigenaars als de VME de gratis Mijn VerbouwBegeleiding aanvragen. Sowieso kan je ook terecht bij een Energiehuis. Wie duurzaam of ecologisch aan de slag wil gaan, kan aankloppen bij het Vlaams Instituut voor bio-ecologisch bouwen en wonen (VIBE) of bij de Provinciale Steunpunten voor Duurzaam Bouwadvies.

Daarnaast ondersteunt de Vlaamse overheid VME’s bij het opstellen van een renovatiemasterplan. Tot eind 2025 kan een VME, met minstens 15 wooneenheden, beroep doen op een geselecteerd studiebureau voor een toekomstbestendige totaalrenovatie. Telt je appartementsgebouw minder dan 15 wooneenheden, maar willen de eigenaars collectief renoveren? Dan kunnen ze een beroep doen op een BENOvatiecoach.

Renovatiemasterplan voor appartementsgebouw

Bij een totaalrenovatieplan van een appartementsgebouw kan je als syndicus of VME wel wat hulp gebruiken. Het renovatiemasterplan kan daarbij helpen. Het plan bestaat uit drie delen. Eerst wordt de huidige staat van het gebouw in kaart gebracht, dan wordt er een meerjarenonderhoudsplan opgesteld en tot slot een renovatieplan conform de doelstellingen van 2050. 

Het plan wordt opgemaakt door een van de zes geselecteerde studiebureaus, die door VEKA zijn geselecteerd. De kostprijs van een renovatiemasterplan hangt af van de grootte van het gebouw en het aantal wooneenheden. Voor een gebouw van een 30-tal eenheden ligt de kostprijs rond 20.000 à 25.000 euro. Het VEKA komt financieel wel tussen tot 12.000 euro en maximaal 60% van de kostprijs.

Mijn VerbouwBegeleiding voor appartementen

Vlaanderen telt 20 Energiehuizen waar je terecht kan voor begeleiding tijdens je verbouwing. Eigenaars van appartementen die hun appartement niet verhuren, kunnen zo’n begeleiding aanvragen. Ook VME’s kunnen beroep doen op Mijn VerbouwBegeleiding. Zo kan een renovatiecoach de VME begeleiden wanneer een Renovatiemasterplan-traject wordt opgestart. Wil je renovatiewerken uitvoeren (zonder renovatiemasterplan), dan kan een renovatiebegeleider de VME ondersteunen. Hetzelfde geldt voor het plaatsen van zonnepanelen.

Hernieuwbare energietechnieken

De eisen bij een ingrijpende energetische renovatie met bouwvergunning zijn duidelijk: 

minstens 20 kWh per m² bruto vloeroppervlakte moet men uit een of meerdere hernieuwbare bronnen halen. Dat kan zijn door zonnepanelen, een zonneboiler, een warmtepomp en warmtepompboiler, een ketel, kachel of warmtekrachtkoppeling op biobrandstof, via een warmtenet of door gedeeltelijke participatie.

Bouwvergunning nodig voor renovatie appartement?

Ga je ingrijpend renoveren met een mogelijke impact op de stabiliteit, dan moet je een omgevingsvergunning aanvragen. Bij een appartement kan dat zijn: het vervangen van de dragende balken van het dak, het veranderen van dragende binnenmuren, … Ga je werken uitvoeren waarvoor je een omgevingsvergunning nodig hebt, dan heb je meestal ook een architect nodig.

Er zijn ook ingrepen die je kan doen zonder omgevingsvergunning. Dat zijn dan renovatiewerken die geen impact hebben op de stabiliteit van het gebouw. Denk aan het plaatsen van een nieuwe keuken of badkamer, het opsplitsen van een kamer met gipswandplaten, het plaatsen van (akoestische) binnenisolatie, … Raadpleeg steeds de dienst stedenbouw van je gemeente. Zij kunnen je correct informeren.

Verplichtingen bij verbouwingen

Renovatiewerken waarvoor een omgevingsvergunning of een melding nodig is, moeten voldoen aan een aantal vastgelegde normen. Zo zijn er de minimale woningkwaliteitsnormen waaraan een appartement (dat je verhuurt) zeker moet voldoen op gebied van stabiliteit, veiligheid, gezondheid, comfort, isolatie en grootte. Nieuwe eigenaars van een appartement label E of F vallen onder de renovatieplicht. Zij zijn dus verplicht om het pand binnen de zes jaar te renoveren tot minstens label D. 

Wil je als VME je verwarmingsinstallatie aanpakken, dan moet het nieuwe verwarmingssysteem voldoen aan de Ecodesign-normen. Ook moet er een EPC zijn van de gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw.

VME-regels

Voor renovatiewerken aan de gemeenschappelijke delen van het appartementsgebouw moet de VME altijd zijn akkoord geven. De gemeenschappelijke delen beperken zich niet tot de inkomhal, de lift en de trap. Het gaat ook om alle muren, vloeren en daken. Wil je dus zonnepanelen voor individueel gebruik, dan moet de VME toestemming geven. 

De rol van de architect en aannemer 

Bij een totaalrenovatie, de renovatie van de gemeenschappelijke delen, maar evengoed bij een nieuwe badkamer is het belangrijk dat je goede afspraken maakt met de aannemer en/of architect. Een goede planning en opvolging zijn essentieel, net zoals het vastleggen van de opleverdatum, een finale kostenraming, veiligheid en aansprakelijkheid. Weet dat je als bouwheer altijd beschermd bent door de wet Breyne.

Vergelijk offertes

Een appartement renoveren is natuurlijk niet goedkoop. Zeker als je gaat voor een totaalrenovatie. Je kan natuurlijk besparen door dingen zelf te doen. Schakel je een vakman in, dan doe je er goed aan om verschillende offertes op te vragen en te vergelijken. Staar je bij die vergelijking niet blind op enkel de totaalprijs. Er zijn nog andere zaken waar je best rekening mee houdt bij het vergelijken van offertes. Enkele tips:

• Een offerte is vaak een basisprijs. Tijdens de verbouwing kunnen er nog zaken veranderen (bv. andere materiaalkeuze of afwerkingsgraad), zodat het eindtotaal toch kan afwijken van je offerte
• Check of bijkomende kosten al inbegrepen zijn in de offerte. Is er een container nodig? Moet er extra gestabiliseerd worden?
• Vergelijk ook de uurprijzen van de vakmannen die je contacteert en vraag naar referentieprojecten.

Start van de werken

Heb je een omgevingsvergunning nodig voor de renovatie van je appartement, dan moet deze eerst in orde zijn. Begin nog niet met de werken zonder vergunning. Dat mag je pas 35 dagen na het verkrijgen van de vergunning. Eenmaal de vergunning in orde is, heb je twee jaar de tijd om met de werken te starten. Breng sowieso de gemeente op de hoogte van je startdatum. Heb je geen omgevingsvergunning nodig, dan kan je vrij starten met de werken.

Geluidsoverlast beperken

Ga je werken uitvoeren in je appartement, dan is het wel fijn als je de andere appartementbewoners hiervan op de hoogte brengt. Zij zullen waarschijnlijk wel wat overlast ervaren. Probeer de nodige voorzorgen te nemen om overdreven of niet noodzakelijk lawaai te voorkomen. Hou in je achterhoofd dat je een GAS-boete kan krijgen als je tussen 22.00 uur en 7.00 uur rumoer maakt. 

Einde van de werken

Verbouw je met een omgevingsvergunning, dan moet je de gemeente op de hoogte brengen als de werken voltooid zijn. 

FAQ renovatie appartement