Verwarming bij nieuwbouw of renovatie: ontdek alle opties voor jouw woning

Welke verwarming past het best bij jouw woning, nu fossiele brandstoffen langzaam maar zeker plaats maken voor hernieuwbare alternatieven? Kies je nog voor een nieuwe condensatieketel of maak je de overstap naar een duurzame warmtepomp? Of twijfel je misschien tussen radiatoren en vloerverwarming? Ontdek alle verwarmings- en afgiftesystemen voor nieuwbouw en renovatie.

Energiebronnen

Er zijn verschillende energiebronnen waarmee je je woning kan verwarmen. Je hebt keuze uit:

• Stookolie
• Aardgas
• Vaste brandstoffen zoals pellets
• Elektriciteit
• Hernieuwbare energiebronnen

De overheid wil fossiele brandstoffen op termijn uitfaseren door in te zetten op hernieuwbare energiebronnen. Zo moet wie in Vlaanderen een woning bouwt of energetisch renoveert, een verplicht aandeel energie uit hernieuwbare bronnen halen. In nieuwbouw is mazout al sinds 2022 verboden en vanaf 1 januari zal ook een aardgasaansluiting verboden worden bij nieuwbouw. Een bestaande mazoutinstallatie mag je wel nog vervangen als er geen gasaansluiting mogelijk is. 

In Brussel wordt de verkoop van mazoutketels vanaf 1 juni 2025 verboden, zowel voor nieuwbouw als bestaande woningen. Wallonië verbiedt stookolie in nieuwbouwwoningen vanaf 1 maart 2025. Bestaande installaties mogen nog tot 1 januari 2026 vervangen worden. Daarna geldt er een totaalverbod op mazoutketels. 

Centrale verwarming

In de meeste woningen wordt er gekozen voor centrale verwarming (cv) waarbij de warmte centraal wordt opgewekt om vervolgens te verspreiden naar de verschillende kamers in huis. Afhankelijk van welke energiebron je kiest, heb je keuze uit verschillende soorten cv-installaties om je woning te verwarmen. 

Bij een klassieke cv-installatie met een verwarmingsketel verwarmt de brander het verwarmingswater. De pomp stuurt het via de leidingen naar het gekozen afgiftesysteem dat de warmte afgeeft aan de kamer. Het gekoelde water stroomt vervolgens terug naar de ketel. Omdat water uitzet bij verhitting vangt een expansievat de drukverschillen op. Gebruik je een warmtepomp of zonneboiler? Dan wordt het water door die toestellen opgewarmd in plaats van door de ketel. 

Verwarmingssystemen 

1. Soorten verwarmingssystemen 

Voor een centraal verwarmingssysteem heb je keuze uit een verwarmingsketel, een warmtepomp, een zonneboiler en een warmtenet. Of een combinatie van meerdere systemen. 

Mazoutketel 

Een stookolie- of mazoutketel verbrandt stookolie om warmte te genereren. Mazoutketels kunnen snel grote hoeveelheden water produceren voor je verwarming en sanitair water. Hou er rekening mee dat mazout een fossiele brandstof is die niet goed is voor het milieu en dat je voldoende plaats nodig hebt voor een stookolietank waarin de brandstof kan opgeslagen worden. Daarnaast kan de prijs van mazout fluctueren en je moet je eigen voorraad stookolie beheren.

Gasketel

Een gasketel werkt op aardgas. Heb je geen aardgasaansluiting of ligt er geen gasleiding in je straat, dan kan je kiezen voor propaangas. Aardgas is doorgaans goedkoper dan elektriciteit, maar is wel nog steeds een fossiele brandstof die CO₂ uitstoot. Een gasketel heeft een rendement van rond de 70 à 80%. Is je gasketel twintig jaar of ouder, dan loont het de moeite om die te vervangen door een condenserend toestel. 

Condensatieketel

Tegenwoordig worden uitsluitend condensatieketels op mazout of aardgas geplaatst. Doordat ze de warmte van de rookgassen hergebruiken, hebben ze een beter rendement en een lager verbruik, en stoten ze minder CO₂ uit. Een condensatieketel kan je niet alleen met radiatoren combineren, maar ook met afgiftesystemen op lage temperatuur zoals vloerverwarming of lagetemperatuurradiatoren. Ook zijn ze combineerbaar met duurzame technieken zoals hybride warmtepompen of zonneboilers.  

Pelletketel 

Een biomassa- of pelletketel verbrandt houtpellets om het water in je radiatoren of vloerverwarming te verwarmen. Dit type ketel heeft een goed rendement en is CO₂-neutraal: er komt slechts evenveel CO₂ vrij bij de verbranding als het hout eerder heeft opgenomen. De pellets worden doorgaans opgeslagen in een silo naast de ketel. Je moet dus wel voldoende plaats hebben voor deze installatie. 

Cv-kachel 

Er bestaan ook cv-kachels die je kan aansluiten op je centrale verwarming. Door hout of pellets te verbranden, produceren ze warmte voor het water van je verwarming. Je kan een cv-kachel zowel met radiatoren als vloerverwarming combineren. In dat laatste geval wordt er doorgaans ook een buffervat geplaatst waarin het water warm wordt gehouden. 

Warmtepomp

Vanaf 2025 is een warmtepomp de norm in nieuwbouwwoningen in Vlaanderen. Er bestaan verschillende soorten warmtepompen: 

• Een geothermische warmtepomp: haalt warmte uit het grondwater of de bodem en geeft die af aan het warmwatercircuit van je verwarming.
• Een lucht-waterwarmtepomp: haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het warmwatercircuit van je verwarming.
• Een lucht-luchtwarmtepomp: haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die rechtstreeks af aan de binnenlucht in je woning. Er is dus geen watercircuit nodig.

Een warmtepomp is vooral geschikt in zeer goed geïsoleerde woningen en in combinatie met een afgiftesysteem op lage temperatuur zoals vloerverwarming. Maar ook lagetemperatuurradiatoren of ventiloconvectoren zijn mogelijk. Een warmtepomp verbruikt ook elektriciteit. Daarom plaats je best ook zonnepanelen om je elektriciteitsfactuur zo laag mogelijk te houden. 

Hybride ketel

Een hybride ketel of hybride warmtepomp bestaat uit een verwarmingsketel op gas of stookolie en een lucht-waterwarmtepomp die aan elkaar worden gekoppeld. Op basis van de energieprijzen, de buitentemperatuur of de gewenste temperatuur, wordt er bepaald of de warmtepomp of de ketel op de warmtevraag inspeelt. Zo kan de ketel bijspringen indien nodig of het overnemen van de warmtepomp op koude dagen. 

Zonneboiler 

Een zonneboiler gebruikt de gratis warmte van de zon om het water van je cv te verwarmen. Naast zonnecollectoren op je dak en een voorraadvat (boiler) is er ook een cv-brander. Die springt bij als de zon niet voldoende warmte kan leveren. Je combineert een zonneboiler best met een afgiftesysteem op lage temperatuur. Bij een bestaande woning kan je het voorraadvat naast je verwarmingsketel installeren. 

Warmtenet 

Sommige woningen kunnen ook aansluiten op een warmtenet. Dat is een ondergrondse circulatieleiding die is aangesloten op een grote warmtebron, zoals een warmtecentrale of een fabriek met veel restwarmte. Als je woning is aangesloten op een warmtenet, dan heb je geen cv-ketel meer nodig. Via een individueel aftakstation in je woning wordt de warmte via je afgiftesysteem overgedragen (radiatoren, vloer-, plafond- of wandverwarming). 

2. Prijs 

De prijs van je verwarming hangt af van verschillende factoren: het soort verwarmingssysteem, het merk, het vermogen, … In onderstaande tabel vind je enkele richtprijzen, exclusief btw. 

3. Premies

Met premies wil de overheid renovatiewerken en energiebesparende werken stimuleren. In Vlaanderen kan je via Mijn VerbouwPremie een premie aanvragen als je investeert in en warmtepomp of warmtepompboiler of als je de leidingen van de centrale verwarming vervang of leidingen van vloervewarming plaatst en vervangt. In Wallonië kan je de Prime Habitation en in Brussel de RENOLUTION-premie aanvragen als je een energiezuinige ketel, warmtepomp of zonneboiler plaatst. Het bedrag van de premie wordt berekend op basis van je inkomen. Deze premies gelden wel enkel voor woningen die minstens 10 jaar (Brussel) of 15 jaar (Vlaanderen en Wallonië) oud zijn. Nieuwbouwwoningen komen dus niet in aanmerking.

Tip: Ontdek via onze tool of je in aanmerking komt voor een premie. 

4. Verbruik

Hoeveel je verwarmingsinstallatie verbruikt, hangt af van verschillende factoren, zoals de grootte van je woning, het isolatieniveau, het aantal te verwarmen kamers, de gewenste temperatuur, … In onderstaande tabel vind je per verwarmingsinstallatie het gemiddelde verbruik per jaar. Opgelet: dit is slechts een indicatie, het werkelijke verbruik en de prijzen kunnen verschillen. 

^{*op basis van de energieprijs in november 2024
** de energiefactuur bestaat naast het verbruik ook uit netkosten en heffingen.}

5. Bediening

De temperatuur van je verwarming kan je eenvoudig instellen via een thermostaat. Die heeft een sensor en meet de omgevingstemperatuur. Als de gemeten temperatuur lager is dan de temperatuur die je hebt ingesteld, dan gaat de verwarming automatisch aan. Is de gemeten temperatuur gelijk of hoger dan de ingestelde temperatuur, dan gaat de verwarming uit. Tegenwoordig zijn er ook slimme thermostaten die je kan verbinden met je thuisnetwerk. Zo kan je je verwarming vanop afstand bedienen of energie besparen door slimmer met je verwarming om te gaan.

Tip: ontdek hier voor elke kamer de juiste temperatuur.

6. Onderhoud

Het onderhoud van centrale stooktoestellen van je verwarmingsinstallatie is in Vlaanderen verplicht. Het type brandstof bepaalt hoe vaak je jouw ketel moet laten onderhouden:

• Centrale stooktoestellen op mazout: elk jaar
• Centrale stooktoestellen op vaste brandstof (zoals pellets): elk jaar
• Centrale stooktoestellen op gas: elke twee jaar

In Brussel is het onderhoud net zoals in Vlaanderen verplicht en moet je mazoutketels elk jaar en gasketels om de twee jaar laten controleren. In Wallonië is niet het onderhoud, maar wel de periodieke controle verplicht: elk jaar voor stookolieketels en om de drie jaar voor gasketels. 

Een warmtepomp moet je niet verplicht onderhouden, maar het wordt wel aanbevolen voor een veilige werking. Je laat je warmtepomp daarom best één keer om het jaar of om de twee jaar onderhouden. Ontdek hier welk onderhoud nodig is per type warmtepomp. Ook bij een zonneboiler is het onderhoud niet verplicht, maar wel aanbevolen. Aangezien je een zonneboiler meestal combineert met een cv-ketel, kan je het onderhoud hieraan koppelen.

Warmteafgiftesystemen

Een warmteafgiftesysteem wordt gebruikt om de warmte in huis te verspreiden. Er zijn verschillende systemen met elk hun eigen voor- en nadelen. De keuze voor een bepaald systeem hangt vaak af van het type woning en de isolatiegraad, je budget en persoonlijke voorkeuren. 

1. Soorten

Convectoren

Een convector verspreidt warmte door middel van convectie waarbij warme lucht in de kamer circuleert om een gelijkmatige temperatuur te bereiken. Convectoren zijn compact en zorgen voor een snelle en gelijkmatige opwarming. Ze zijn wel minder geschikt als je directe warmte wil voelen en minder effectief in ruimtes met een hoog plafond. Je kan convectoren aansluiten op je cv-ketel, maar er bestaan ook elektrische convectoren die je in het stopcontact kan steken. 

Radiatoren

Een radiator maakt doorgaans deel uit van je cv-installatie en staat via leidingen in verbinding met je cv-ketel. Het warme water stroomt door de buizen van de radiator en wordt via convectie en straling afgegeven aan de ruimte. Om de ruimte efficiënt en snel te verwarmen, werken radiatoren met een watertemperatuur van 70 à 90°C. Ze bestaan in verschillende vormen en formaten. Zo heb je paneelradiatoren, designradiatoren en handdoekradiatoren. Er zijn ook elektrische radiatoren die je in het stopcontact kan steken.

Lagetemperatuurradiatoren

In tegenstelling tot traditionele radiatoren, werken lagetemperatuurradiatoren met water van slechts 30 tot 55°C. Hierdoor zijn ze geschikt om ze te combineren met warmtepompen, hybride systemen, zonneboilers, hoogrendementsketels of biomassaketels die vaak lagere temperaturen hanteren. Ze worden ook wel warmtepompradiatoren genoemd. Ze kunnen met een lagere aanvoertemperatuur dezelfde hoeveelheid warmte afgeven als een traditionele radiator. Sommige lagetemperatuurradiatoren zijn uitgerust met een ventilator voor een betere luchtcirculatie en warmteafgifte. 

Vloerverwarming

Vloerverwarming is een energiezuinig afgiftesysteem dat op lage temperatuur werkt, waarbij het water in de vloerverwarmingsbuizen een temperatuur van 35 tot 55°C heeft. In goed geïsoleerde woningen is dat voldoende om een aangename kamertemperatuur te bereiken. Het is dus een ideaal afgiftesysteem voor verwarmingssystemen die alleen een goed rendement behalen als ze op lage temperatuur werken, zoals warmtepompen. Hou er rekening mee dat vloerverwarming wel meer tijd nodig heeft om een ruimte op de gewenste temperatuur te brengen. Het is dus minder geschikt als je een kamer snel of kort wilt verwarmen. 

Wandverwarming

Wandverwarming werkt volgens hetzelfde principe als vloerverwarming. Het maakt van je muur een onzichtbaar verwarmingselement. Er zijn verschillende systemen om de leidingen in je muur te plaatsen: zo bestaan er bouwstenen met sleuven, voorzetsystemen met een natte of droge afwerkingslaag en elektrische wandverwarming. In zeer goed geïsoleerde woningen kan je wandverwarming als hoofdverwarming gebruiken, maar doorgaans wordt het als bijverwarming gebruikt. Wandverwarming kan namelijk de flexibiliteit bij de interieurinrichting in de weg staan. Zo kan je geen kast plaatsen tegen een muur met wandverwarming en moet je opletten met nagels. 

Plafondverwarming

Bij plafondverwarming stroomt er net zoals bij vloerverwarming warm water door een gesloten buizensysteem. Dat bevindt zich in je plafond. Het verwarmingsvermogen van het plafond kan volledig benut worden in tegenstelling tot bij vloerverwarming, waar een deel van de oppervlakte wordt ingenomen door meubels. Bovendien zal plafondverwarming sneller werken, aangezien er bij vloerverwarming nog een laag chape op het buizennet ligt. 

Luchtverwarming

Bij luchtverwarming worden ventilatie en verwarming in één systeem geïntegreerd. Een centrale warmtebron op gas, stookolie of elektriciteit genereert warmte die via een kanalensysteem en luchtroosters in de verschillende ruimtes wordt verspreid. Het is een nagenoeg onzichtbaar systeem dat snel werkt. Maar het is quasi alleen mogelijk bij nieuwbouw, omdat de luchtkanalen al vanaf het ontwerp geïntegreerd moeten worden. 

Elektrische verwarming

Er bestaan verschillende soorten elektrische verwarming, zoals radiatoren, convectoren, infraroodpanelen, … die elektriciteit omzetten in warmte. Sommige elektrische toestellen hebben een ingebouwde ventilator die de warme lucht in de ruimte verspreidt, zodat die sneller en gelijkmatiger opwarmt. Elektrische verwarming werkt snel en is vooral geschikt voor ruimtes waar het niet de hele dag warm moet zijn, zoals de badkamer, gezien het hogere elektriciteitsverbruik van deze toestellen. 

Infraroodverwarming 

Infraroodverwarming is een vorm van elektrische verwarming die infraroodstralen uitzendt. In plaats van de lucht te verwarmen, warmen infraroodstralen mensen of objecten in de ruimte op. Infraroodverwarming voelt aangenaam aan en werkt snel. Het is dan ook geschikt voor ruimtes waar je het snel warm wil hebben, zoals de badkamer. Omdat dit type verwarming niet de lucht, maar objecten en personen verwarmt, is het efficiënter en energiezuiniger dan traditionele verwarmingssystemen. Het bereik van de warmte is wel beperkt, waardoor het minder geschikt is voor grote ruimtes en als hoofdverwarming. 

2. Prijs warmteafgiftesystemen

Benieuwd hoeveel je voor een warmteafgiftesysteem betaalt? In deze tabel vind je enkele richtprijzen van radiatoren, convectoren, vloerverwarming, elektrische verwarming, …

Verwarming in de verschillende ruimtes

Welke verwarming het meest geschikt is voor jouw woning, hangt af van verschillende factoren: de beschikbare energiebronnen, de grootte en isolatiegraad van je woning, je comforteisen, … Samen met een installateur kan je op zoek gaan naar de juiste verwarmingsoplossing voor jouw woning. We zetten enkele opties voor je op een rij.

1. Woonkamer

Om een verwarmingssysteem te kiezen voor je woonkamer kan je rekening houden met factoren zoals installatiekosten, energie-efficiëntie, esthetische voorkeuren, … Doorgaans wordt er gekozen voor centrale verwarming in de woonkamer. In een zeer goed geïsoleerde woning kan dat een combinatie zijn van een warmtepomp met vloerverwarming. Is je woning nog niet optimaal geïsoleerd, dan kan je kiezen voor een cv-ketel met radiatoren, convectoren of vloerverwarming. Ook een pelletketel of cv-kachel is een optie. 

2. Badkamer

Er bestaan verschillende opties om je badkamer te verwarmen. Je kan er net zoals in de rest van je woning centrale verwarming voorzien. Dan zijn vloerverwarming, wandverwarming, radiatoren of convectoren een mogelijkheid. In de badkamer mag het doorgaans iets warmer zijn: 23°C à 24°C is voor de meeste mensen comfortabel. Heb je er geen centrale verwarming? Of wil je de ruimte snel, maar kort bijverwarmen? Dan kan je kiezen voor elektrische verwarming in de vorm van een handdoekdroger, elektrische radiator of convector of infraroodverwarming. Met deze tips van een expert verwarm je je badkamer efficiënt. 

3. Slaapkamer 

In de slaapkamer mag het doorgaans iets kouder zijn dan in de rest van je woning. Te warme temperaturen hebben namelijk een nefast effect op je slaapkwaliteit. Wil je er een constante temperatuur, dan kan je verwarming in je slaapkamer aansluiten op je hoofdverwarming (radiator, convector, vloerverwarming). In een zeer goed geïsoleerde woning kan verwarming in je slaapkamer zelfs overbodig zijn. Wil je in de koudste maanden van het jaar toch bijverwarmen? Dan kan je kiezen voor elektrische verwarming, een infraroodpaneel of een lucht-luchtwarmtepomp. Ontdek hier alle verwarmingsopties voor de slaapkamer en hun prijskaartje. 

Bijverwarming

Soms kan het nodig zijn om een ruimte bij te verwarmen. Bijvoorbeeld tijdens de overgangsseizoenen als je centrale verwarming nog niet in gebruik is, in ruimtes die je niet vaak gebruikt zoals de logeerkamer, of als je centrale verwarming niet voldoende capaciteit heeft om de gewenste temperatuur te bereiken. 

Er zijn verschillende mogelijkheden om je woning bij te verwarmen. Denk maar aan een lucht-luchtwarmtepomp, elektrische verwarming, infraroodpanelen, … Welke optie het meest geschikt is, hangt af van jouw woning, isolatieniveau, comforteisen, …  Een installateur kan je advies op maat geven. 

FAQ: verwarming