Vlaanderen zit midden in een energietransitie, met zonnepanelen en warmtepompen als nieuwe standaard. Maar halen we de ambitieuze doelstellingen tegen 2030? Arnout Pieters, raadgever bij het kabinet Depraetere legt uit waarom een versnelling noodzakelijk is. En welke maatregelen de Vlaamse regering de komende jaren zal nemen, zodat we betaalbaar kunnen overstappen naar duurzame oplossingen.
Waarom is elektrificatie nodig?
De Vlaamse energietransitie is in volle gang. Zonnepanelen, warmtepompen, warmtepompboilers, laadpalen, … zijn geen niche-oplossingen meer, maar vormen stilaan de norm. Volgens Arnout Pieters, raadgever bij het kabinet Depraetere, is dat geen toeval. “We moeten af van fossiele brandstoffen, niet alleen voor het klimaat maar ook om onze gezinnen te beschermen tegen prijsschokken en geopolitieke afhankelijkheid”, aldus Pieters. “Elektrificatie is vandaag simpelweg de meest toekomstgerichte keuze.”
© Getty Images - Arnout Pieters
© Mitsubishi Electric
Vlaanderen op koers, maar moet tandje bijsteken
In het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2°C. Vlaanderen zit op de juiste weg, benadrukt Pieters, maar het gaat te traag. “Sinds 2005 zijn de Vlaamse emissies met ongeveer 25% gedaald, terwijl onze economie bleef groeien. Dat toont dat klimaatbeleid en economische groei perfect samen kunnen gaan. Maar tegen het huidige tempo halen we de doelstelling voor 2030 niet.”
Daarom keurde de Vlaamse Regering op 18 juli 2025 het definitieve Vlaams Energie- en Klimaatplan goed. Dat plan moet leiden tot een emissiereductie van minstens 40% tegen 2030. “Gebouwen zijn daarin cruciaal”, zegt Pieters. “Wat we vandaag bouwen of verbouwen, staat er nog in 2050. Daarom moeten we nu de juiste keuzes stimuleren.”
Zonnepanelen: basis van betaalbare energie
Hernieuwbare energie zoals zonne-energie vormt de ruggengraat van het Vlaamse elektrificatiebeleid. Daarom wil Vlaanderen tegen 2030 doorgroeien naar een capaciteit van 10 gigawatt zonne-energie. “Zonnepanelen zijn vandaag de goedkoopste vorm van energieproductie”, stelt Pieters. “Wie zelf stroom opwekt, maakt zich minder afhankelijk van de markt én verlaagt zijn factuur.”
Ondersteuning vanuit Vlaanderen
Om ook gezinnen met een beperkter budget mee te krijgen, voorziet Vlaanderen gerichte ondersteuning. “Zo is de Mijn VerbouwLening renteloos voor lage inkomens bij investeringen in zonnepanelen, staan de energiehuizen klaar om huishoudens te begeleiden en willen we energiedelen in appartementsgebouwen fiscaal aantrekkelijker maken. We willen vermijden dat de energietransitie enkel iets is voor wie het zich kan permitteren”, benadrukt Pieters.
© Frederik Beyens
© Fluvius
Rol van de digitale meter
Meer hernieuwbare energie betekent ook: slimmer omgaan met verbruik. De digitale meter speelt daarin een sleutelrol. Vandaag heeft al 80% van de Vlaamse gezinnen er één. “De digitale meter is geen controlemiddel, maar een kans”, zegt Pieters. “Hij laat toe om toestellen automatisch te laten draaien wanneer stroom goedkoop is.” Dat gebeurt via dynamische elektriciteitscontracten en energiebeheersystemen die warmtepompen, laadpalen en thuisbatterijen aansturen.
Daarnaast wordt Europese regelgeving (EMD5) omgezet naar Vlaamse wetgeving. “Gezinnen krijgen meer keuzevrijheid”, aldus Pieters. “Je zal bijvoorbeeld een apart contract kunnen afsluiten voor een warmtepomp of laadpaal, zonder je klassieke contract te verliezen.”
“Als we willen dat mensen overstappen naar warmtepompen, dan moet elektriciteit ook écht goedkoper worden. Daarom werken we aan een taxshift”, zegt Arnout Pieters.
Elektriciteit goedkoper maken
Vandaag is elektriciteit een pak duurder dan aardgas. Dat werkt de elektrificatie tegen, erkent Pieters: “Als we willen dat mensen overstappen naar warmtepompen, dan moet elektriciteit ook écht goedkoper worden. Daarom werken we aan een taxshift.”
De Vlaamse overheid onderzoekt hoe ze de heffingen op elektriciteit kunnen verlagen en verplaatsen naar fossiele brandstoffen, zonder de gemiddelde gezinsfactuur te verhogen. “De duurzame oplossing moet ook de meest logische keuze zijn, niet alleen ecologisch, maar ook financieel.”
Ons elektriciteitsnet: de volgende uitdaging
Willen we de elektrificatie vlot doen verlopen, dan is een toekomstbestendig elektriciteitsnet noodzakelijk. “Meer zonnepanelen en elektrische toepassingen vragen om een sterker en slimmer net. Daarom werken we aan flexibele aansluitingscontracten en oplossingen om netcongestie te vermijden.”
Conclusie
Voor bouwers, verbouwers en huiseigenaars is de boodschap duidelijk. “Wie vandaag investeert in zonne-energie, elektrificatie en flexibiliteit, investeert in stabiele woonkosten voor de komende decennia. Dat is goed voor het klimaat, maar vooral voor de portemonnee van gezinnen”, besluit Pieters.
Van verwarming tot ventilatie. Ontdek alles wat je moet weten over energie in ons gratis magazine ‘Mijn Energie’
De mogelijkheden zijn de laatste jaren enorm toegenomen, waardoor het moeilijker wordt om de juiste keuze te maken voor jouw woning. In dit magazine helpen we je graag op weg.
Vraag gratis offertes aan voor jouw bouw- of renovatieproject
Vraag snel en eenvoudig offertes aan bij gespecialiseerde professionals bij jou in de buurt.
